Fak dat szit!

Komiks- brzydka siostra Kopciuszka

2011-02-01T12:26:00.003+01:00

To trochę tak, że ten temat wziął się z powietrza i znikąd.

A trochę nie.

Tydzień temu wypełniałem jakąś kretyńską ankietę, w której miałem wskazać pięć książek, które są dla mnie ważne/kształtowały mnie jako dorosłego człowieka/określały najpełniej mój stosunek do świata/ miały dużo stron. I wypełniłem ankietę. Szybko z oczywistą listą, którą mam w głowie od wielu, wielu lat. Wypełniłem kliknąłem wysłałem i podrapałem się w głowę; na liście nie było ani jednego komiksu.

Tydzień później ukazuje się wznowienie „Mausa”( o nim więcej troszeczkę za momencik), którego wydawca uparcie komiksy nazywa książkami , w międzyczasie rozmawiam z komiksowymi przyjaciółmi o książkach właśnie i komiksach także.

Z biegiem lat to absurdalne i żenujące tak naprawdę pytanie, o to czy komiks jest sztuką, zrobiło dzikie salto mortale, upadło na wznak i powstało w innej formie już nie absurdalnej i na pewno nie żenującej.

To pytanie o to jak komiks pozycjonuje się wobec i w ramach literatury, czy komiks to książka i co z tego wynika?

Pomijam poetykę, która opisuje komiks w ramach prezentacji gatunków jako „rodzaj komunikacji literackiej”. Pomijam dlatego, że nie ma to większego znaczenia, a sama opinia teoretyków o komiksie jest jednoznaczna, ot dla przykładu prof. Kulawik w podręczniku pisze wprost o komiksie jako o „(...) smutnym fenomenie kultury(...)”.

Myśląc o tym doszedłem do jednego wniosku: komiks to upośledzone dziecko literatury, a mówiąc mniej brutalnie i mniej wprost: komiks to brzydka siostra Kopciuszka, która może i pójdzie na bal, może i zobaczy księcia, ale nie dla niej złote pantofelki i karoca z dyni.

Komiks przegrywa z książką, przegrywa wyścig o uznanie, wartość i znaczenie. Mało tego przegrywa też walkę o czytelnika.

Dzieje się tak z dwóch powodów. Pierwszy jest oczywisty, związany z cechami gatunku, bo jasne że jak każdy fan mogę się zżymać i mówić że nie, nie prawda to kłamstwo, potwarz i zamach na cześć, ale prawdą jest to co mówią nie-fani, nie-lubiący, nie- czytelnicy. Komiks w większości przypadków podaje na tacy świat przedstawiony, nie pozostawia zbyt wiele przestrzenni dla wyobraźni, w najgorszym wydaniu (czyli najpowszechniejszym) pozbawia czytelnika tego co w kontakcie z literaturą najprzyjemniejsze czyli tworzenia we własnej głowie światów, bohaterów, zdarzeń na podstawie łączenia w pewne logiczne ciągi 32 znaków alfabetu.

Oczywiście że jest to uproszczenie, oczywiście że uogólniam ,ale tylko trochę. Dlatego tak trudno, moim zdaniem wprowadzić w świat komiksu nowego czytelnika, dlatego te dwa światy odbiorców pokrywają się ze sobą w niewielkim stopniu.

Ten problem i tą „wadę” gatunkową można przeskoczyć i przezwyciężyć, wykorzystując w pełni formę i cechy gatunku.

Tylko tutaj pojawia się kolejny problem. Twórczość komiksowa.

Od lat obserwuję dwa schematy, którymi posługują się autorzy komiksów, a które mogą zapewnić im uznanie, sławę, chwałę, nagrody, bankiety i podróże służbowe.

Pierwszy to łapanie się za literackiego cycka. Czyli mniej lub bardziej wprost odnoszenie się do książki, autora, tematu, bohatera.

Pierwszy z brzegu przykład z ostatniego roku Asterios Polyp – komiks sam w sobie fenomenalny tylko co i rusza trafiam na cytat lub nawiązanie literackie, które w żaden sposób nie wzbogaca treści czy odbioru jest jedynie zabawą, stroszeniem piórek i wtykaniem do łap recenzentów argumentów „za”.

Jasne, jest to też wina piszących o komiksie bo przecież wrzuty w stylu „komiksowa Zbrodnia i Kara", czy „Hamlet w komiksie” to nie wytwór fantazji autora czy wydawcy( no z tym ostatnim to można by dyskutować). Jerzy Szyłak o tym mówił pisząc poradnik recenzenta kiedyś tam dawno, dawno, mówił o tym że takie działania nie tylko szkodzą recenzentowi ( który nie zauważył że postmodernistyczna gonitwa za cytatami zdechła w literaturze z końcem XX wieku – no prawie, no zdechła), ale przede wszystkim godzą w twórcę- odbierając mu status AUTORA , skazując na bycie tą brzydką siostrą, która ma co prawda pryszcze jest gruba nie goli się i ma popsute zęby ale jakby ją tak umalować ubrać jak królewnę to nawet można by z nią pospacerować po molo bez wstydu i zażenowania.

Świetnie podsumowuje to Mateusz na piłkarskim przykładzie.

Po drugie, jeśli tekst dotyczy rzeczywiście interesującego komiksu, ważnego komiksu taka rekomendacja trafia w czytelnika rykoszetem bo przecież nie znajdzie on w tym komiksie ani drugiej „Zbrodni i kary” ani drugiego „Hamleta”.

Tylko kto by tam czytał i słuchał Szyłaka...

Nie chcę być opatrznie zrozumiany – nie ma nic złego w łączeniu komiksu i literatury, ale sam fakt literackich odniesień nie może być wyznacznikiem wartości komiksu jako takiego.

Drugim schematem o którym wspomniałem wyżej jest autobiografizm komiksowy. Czyli tylko prawdziwa historia, tylko prawdziwe przeżycia autora w formie komiksu sprawią, że jego dzieło/dziełko wybije się na artystyczną niepodległość. O tym, że to bzdura, o tym jakie są tego powody można by pisać i pisać – może innym razem.

No dobra czyli wniosek jest taki, że wszystko źle?

Nie ma ratunku?

Jest, oczywiście że jest, problem tylko w tym że znam tylko i wyłącznie jeden przykład przełamania tej niemożności wyjścia z literackiego cienia. Przykład, który ilustruje to co jest jedynym wyjściem – ratunkiem (?) dla gatunku.

Jasne, że to „Maus”.

To komiks, który zadaje kłam tezie o ograniczaniu wyobraźni przez komiks, tej „kawo-ławowej” dosłowności. Wykraczający POZA literaturę a nie trzymający się jej kurczowo. Wyskakujący ponad pozerski autobiografizm. To komiks w czystej postaci, powinni go zalaminować i złożyć w Sèvres obok metra i kilograma.

To też niestety komiks o Zagładzie.

I dla mnie, krakowskiego rocznik 80, z obowiązkową wizytą w Oświęcimiu w klasie 8 szkoły podstawowej, klasowymi ,obowiązkowymi wypadami na „Listę Schindlera”, dorastającego w klimacie PAMIĘTAJ I CZUWAJ, z wizytami w getcie, z dodatkiem komercyjnego ” Shoah Biznes”, otoczonego cymbałami pstrykającymi fotki nagrobków na żydowskim cmentarzu w pogoni za PRAWDZIWĄ sztuką, całkowicie...

Nie do czytania i nie do przejścia.

„Dick4Dick. Harem Zordaxa” czyli pasztet z eunucha

2010-11-06T11:34:00.010+01:00

Najkrótsza recenzja tego zeszyciku wyglądać powinna o tak:

Bo spośród trzech albumów Jakuba Rebelki najlepszym póki co pozostaje artbook „Element Chaosu”. Z prostego powodu. Rebelka nie próbuje tam pisać, a zajmuje się tym co wychodzi mu najlepiej.

„Harem Zordoxa” to kombinacja pastiszu kina SF z fabułkami – komiksikami o penisach pisanych i rysowanych na lekcji chemii w 8 klasie szkoły podstawowej (dla tych co nie pamiętają kiedyś było 8 klas podstawówki, nie było Internetu, konsoli i komórek a jedyną frajdą w szkole było wyrysowywanie wielkich penisów i/lub/ewentualnie cyców w zeszycie kolegi podczepiając pod to dymki).

Jak z tym pastiszem u Rebelki? Słownikowo, pastisz (z włoskiego pasztet) to naśladownictwo pewnej konwencji, wątków i motywów maniery stylistycznej, połączonych w taki sposób, aby czytelnik miał wrażenie nowego, oryginalnego działa, a jednocześnie pastisz nie ma charakteru prześmiewczego, jest rodzajem zabawy literackiej.

I to się prawie Rebelce udaje, jak pisał Szcześniak w Ziniolu „wielbiciele dobrych dialogów i śmiesznych pomysłów znajdą w niej niewiele”. Precyzując; nie znajda ich wcale.

Czyli mamy beznadzieją fabułę i debilne dialogi. Lekcję z pulpy SF Rebelka odrobił znakomicie.

Dlaczego prawie mu się udaje?

Dlatego że dla mnie ten albumik nie różni się niczym od ESTER I KLEMENS „Trzy głowy profesora Muri”. Oba te komiksy napisane są w ten sam sposób, pytanie więc czy Rebelka bawi się w pastisz czy najzwyczajniej inaczej nie potrafi?

Zatem, po co to komu? I gdzie tu atrakcje dla czytelnika, skoro taka historia bronić się może tylko dowcipem i humorem ?

Tu wchodzi drugi element tej pasztetowej kombinacji czyli penisowo-podstawówkowa forma scenariusza. O tym, że takie rzeczy albo wychodzą genialnie albo nie wychodzą wcale najlepiej świadczy „Wilq” i jego wzloty i (ostatnio) upadki.

Jasne, kwestia poczucia humoru to rzecz względna kogoś mogą śmieszyć dowcipy o tym jak dwóch murzynach w fabryce makaronu, kogoś innego wybekiwanie „Pana Tadeusza” albo filmik o zakonnicy i terierze szetlandzkim. Mnie dowcipasy Rebelki nie bawią, 15 lat temu wymyślałem takie same, a nawet lepsze bo moje.

Nieślubny syn Brada Pitta, twierdzi, żę to pewnie dlatego że to praca na zlecenie dla Dick4Dick (komiks schodził na koncertach po 5 zeta za sztukę). I co z tego?

Najgorsze jest to, że w sumie ten komiksik nie jest wart uwagi i pewnie bym zmilczał i olał gdyby nie ten tekst w Machinie.

Strona tekstu – recenzja nowego albumu polskiego autora to tyrada o drodze twórczej, niezrozumieniu i o tym jak fajnie tenże autor rysuje-maluje „choć scenariusz jest również zabawny”. Nie wiem po co to było Sebastianowi Frąckiewiczowi? Nie chciał urazić autora i go pochwalić mimo wszystko? Chciał dobrze zrobić wydawcy? Nie wiem, ale po takich tekstach nie należy się dziwić kolejnym "Zosiom" drącym japy, że koledzy smyrają się po szyjach, a krytyka komiksowa nie istnieje.

Wracając do Rebelki. Problemu „Znajdź scenarzystę lub GTFO!" nie ratują komiksy do magazynu Hiro, tworzone wspólnie z Bartoszem Sztyborem.

Póki co wniosek z lektury „Haremu Zordaxa” jest jeden – unikam solowych projektów Jakuba Rebelki, bo nie wybieram książek ze względu na fajny rysunek na okładce a komiksów dla najlepszych nawet grafik.

Achtung! Augen!

2010-10-29T10:00:00.004+02:00

Po lekturze „W cztery oczy” pomyślałem, że nie wiem czy jestem bardziej leniem czy cymbałem.

Z Saschą Hommerem jechałem w jednym pociągu i w jednym przedziale z Warszawy do Łodzi, i cymbał jestem i trochę leń bo miałem okazje spytać go o album „W cztery oczy”. Spytać go czy to, co myślę to rzeczywiste intencje i cel autora czy tylko takie moje dorabianie.

Tylko to durne gorzkie żale bo:
Po pierwsze komiksu jeszcze wtedy nie czytałem, mało tego nie miałem go na liście zakupowej, po drugie całą drogę do Łodzi wolałem słuchać kolegów z Polski.

Bo co to, ten Niemiec? Faszysta i do tego żaden mój kolega.

Nie planowałem zakupu z prostego powodu, po lekturze opisu pomyślałem: „O, nie! Publicznie puszcze pawia jak jeszcze raz przeczytam o pierwszej miłości, dorastaniu, problemach ( w skrócie PMDiP). Generalnie mam dość komiksowych publicznych spowiedzi”.

No, ale kupiłem. Miesiąc później.
I w połowie albumu czułem jak podchodzi mi do gardła masa spadkowa komiksów i komiksideł o tym właśnie, że się kocha, że pierwszy seks i że w ogóle ( co ciekawe tych komiksów wcale tak dużo nie ma...).

Bo Hommer mnie bombarduje od samego początku dętym banałem o PMDiP i ten banał zamiast wzruszać smucić i przestraszać pozostaje banałem, który jest nijaki i w żaden sposób na mnie nie działa. Przez moment myślałem, że trzepnę tym w kąt pokoju gdańskiego mieszkania, znanego rysownika z Krakowa. Sarkałem pod nosem, że Hommer to kolejny baran, któremu się wydaje, że jego historia, całkiem fajnie opowiedziana przyznaje, jest poruszającą serca i umysły, czy też wartą w ogóle opowiadania komukolwiek.

Bohater się zakochuje, bohater coś tam pali potem coś tam łyka potem coś tam i koniec.

No i wygłasza jedno pretensjonalne zdanie o poszukiwaniu SENSU.

Skończyłem czytać i dotarło do mnie kilka rzeczy, które zmuszają do myślenia. Autor nie jest osiemnastolatkiem, któremu wydaje się, że jego życie jest na wskroś wyjątkowe, cała konstrukcja fabuły nijak nie sugeruje chociażby przez chwilę, że mamy do czynienia z gigantycznym romansem, cierpieniem i upadkiem człowieka pod dworcem centralnym. Główny bohater to przecież zwyczajny nastoletni dzieciak, raczej tępy i nierozgarnięty, robiący głupie rzeczy z głupich powodów. W dodatku Hommer co chwilę, od samego początku i konsekwentnie podkreśla te jego cudowne cechy.

Zatem pojawiają się dwa pytania: po co to robi i o co w tej historii chodzi?

Na te pytania odpowiada to co spaja tę momentami poszatkowaną historię. To postać wyimaginowanego psa, który towarzyszy bohaterowi komiksu od początku i jest tak naprawdę powodem, dla którego ta historia jest opowiadana. Ten pies dla dorosłego Saschy Hommera nie jest żadnym „narkotycznym demonem” bo nie ma tutaj żadnego zmagania się z nałogiem, to symbol zmniejszającego się z upływem lat poczucia wstydu i zażenowania, że z naprawdę głupich powodów bohater/autor robił za młodu rzeczy naprawdę głupie. Pomyłki i żenujące historie, których nie tylko wydarzyły się raz kiedyś podczas tych nastu lat ale powracały, może słabiej, ale równie durnie.

Nie siedzę w głowie autora więc nie wiem czy takie było zamierzenie i tak ta historia ma być czytana.

Jeśli tak to jest w dalszym ciągu publiczna komiksowa spowiedź, ale świeża i nowa pozbawiona mitologizujących przeszłość wstawek.

Jeśli nie jest tak i wszystko to sobie pięknie i ładnie dorobiłem, to i tak dobrze bo znaczy ni mniej ni więcej tylko o tym że Hommer zmusił mnie do myślenia.

W obu przypadkach warto przeczytać.

Polski komiks roku

2010-10-25T14:36:00.007+02:00

To polski komiks roku.

Piszę to z pełną świadomością i przekonaniem.
Świadomością, że ukazały i ukazują się komiksy popularniejsze, łatwiejsze w odbiorze. Przekonaniem, że o zbiorach pasków, „prześmiesznych” debiutach albumowych będziemy pamiętać przez może 2-3 miesiące od ich wydania. Ktoś w magisterce kolejnej wspomni ot wydano, grupa fanów na fejsbuku kliknie „lubię to!” i na tym dyskusja na temat nowego polskiego komiksu się zakończy. Bo po prawdzie nie ma o czym dyskutować.

„Sceny z życia murarza” nie dostaną nawet tego.

Bo to Szyłak.

I na tym można spokojnie skończyć. Przecież nikogo nie interesuje o czym ten album jest, co Szyłak ma do powiedzenia w tej historii i o komiksie w ogóle. Nawet gdyby kogokolwiek to interesowało musiałby po pierwsze odłożyć na bok stadną internetową niechęć, po drugie i najważniejsze musiałby ten komiks przeczytać.

Nie jestem naiwny. Zdaje sobie sprawę jak niewielu ten komiks kupi, zresztą jak może być inaczej przy 500 sztukach nakładu ale myślę, że za parę lat dla kolejnego pokolenia czytelników ten komiks będzie czymś ważnym.

„Sceny z życia murarza” mówią do czytelnika na dwóch poziomach. Na pierwszym czysto fabularnym, opowiadając historię Jana Rojka i drugim, który stanowi element nieistniejącej dyskusji na temat komiksu w ogóle i jego poetyki w szczególności.

Szyłakowi udaje się teoretyzować w fabule dzięki jednemu zabiegowi, który dla obu tych poziomów przekazu jest równie ważny.

Każda z nowel w tym albumie zawiera bezpośredni odnośnik do konkretnej książki, czy to w samym tytule, czy w bezpośrednim lub pośrednim cytacie, dodatkowo każda z nich zawiera rysunkowe nawiązanie do mniej lub bardziej znanych dzieł sztuki.

Jak to działa na tych dwóch poziomach przekazu?

Rojek jest robolem, murarzem. Robolem który czyta książki. Te książki go zmieniają, ale nie w pozytywistycznym sensie, potrzeby wybicia się na wyższy poziom życia. Rojek staje się ze zwykłego robotnika, człowiekiem świadomym. Ta świadomość prowadzi go do upadku- śmierci. Dokładnie tak jak pisze o tym Cioran w „Upadku w czas”, bo nie bez przyczyny ta książka znajduje się na liście lektur Rojka. Szyłak rozsiał na ponad 70 stronach komiksu tropy ( od obrazu Gerome’a „David i Bathsheba” po powieść Hellera „Bóg wie”) wskazujące zbieżność historii Jana Rojka z życiem i upadkiem króla Dawida.

Dla mnie ten trop interpretacyjny jest niewystarczający i nie obejmujący całości. Dużo ważniejsza wg mnie jest klamra, która spina fabułę. Rozpoczynamy i kończymy lekturę cytatem z „Hamleta” z Aktu III - sc. 1. Pierwsze skojarzenie, które nam się rodzi, wpojone od podstawówki, sugeruje że to scena decyzji. Działać czy nie działać jak w szkolnej rozprawce, którą chyba każdy z nas pisał. O tym, że nie o w ten sposób Szyłak odczytuje Szekspira mówią oba komiksy, rysowana przez Macieja Pałkę rozpoczynający album i epilog Marka Turka. W obu nie o decyzję chodzi. W obu Rojek działa natychmiastowo i instynktownie.

„Sceny z życia murarza” chwytają się innej interpretacji tego monologu. Świat to teatr, w którym każdy gra swoją rolę. Tragedią Rojka tak jak i księcia duńskiego jest to, że uświadamia sobie swoją „rolę” i w możliwy dla siebie (intelektualnie) sposób próbuje z tej roli „wypaść”. Jaki jest tego efekt, wiemy już z lektury „Szminki”.

To najlepszy ze scenariuszy Szyłaka jeśli chodzi o jego warstwę narracyjną, która jest nie tylko płynna, ale do tego stopnia zwarta, że fakt iż każdy z rysowników inaczej przedstawia głównych bohaterów nie tylko nie razi ale nie utrudnia odbioru całości.

Co mi osobiście przeszkadza to stylizacja dialogów. Z rozmów wiem, że większości (znanych mi) czytelników ten zabieg się podoba. Dla mnie jednak wszelkie stylizacje dialogów w komiksie nie mają sensu. To komiks nie literatura. Czytelnik i tak „usłyszy” jak mówią bohaterowie, tworząc ich obraz poprzez połączenie tekstu i rysunku.

Ten komiks nie jest zbiorem nowelek adaptujących literaturę. Książki funkcjonują w tym albumie jako element dodany budują sieć skojarzeń i emocji. Podobnie jak cytaty malarskie nie są jedynie popisem erudycji, ich rola nie polega na poszukiwaniu skąd ten cytat. Zresztą w przypadku odniesień do dzieł sztuki te cytaty funkcjonują bezpośrednio jedynie na linii scenarzysta – rysownik, bo przeciętny czytelnik nie ma szans na rozpoznanie wszystkich czy nawet większej ich części.

I tutaj przechodzimy do drugiego poziomu przekazu. To akurat jest proste i jasne. „Sceny z życia murarza” są praktyczną realizacja tego o czym pisze Szyłak w „Poetyce komiksu”. Wrzucając bezpośrednio i bardzo mocno w fabułę komiksu mix literatury i dzieł sztuki, scenarzysta narzuca konkretne narzędzia analizy. Tak z teorii literatury jak i teorii sztuki. I co się okazuje? Ano to, o czym pisała Anna Martuszewska w kontekście literatury popularnej, a Szyłak o poetyce komiksu - poetyka jest tylko jedna. Problem z komiksem polega na tym, że nie można mówić o nim tylko przy użyciu poetyki opisowej, konieczne jest wykorzystanie innych, nowych narzędzi.

„Sceny” to nie tylko scenarzysta ale także grupa rysowników i redaktor całości. Jeżeli uznamy ten album za antologie luźnych prac, różnych autorów to wyjdzie nam dziwny twór, w którym nie ma pozycji po prostu słabej i złej. Absolutne odkrycie i daj boże początek świetnej komiksowej kariery czyli „Upadek w czas” Leszka Wicherka, świetny Marek Rudowski, doskonała Unka Odya. Całość nadzorował Maciej Pałka, który nie tylko siedział nad głowami rysowników, ale dobrał ich doskonale do konkretnych historii. Najlepiej widać to na przykładzie komiksu Piotra Nowackiego, najbrutalniejszy dla mnie fragment tej historii narysowany jest cartoonową kreską Piotra. Ten styl pogłębia brutalność tej historii, grając z oczekiwaniami czytelnika, który spodziewa się dowcipu, zabawnej puenty bo to cartoon w końcu.

„Sceny z życia murarza” udowadniają, że komiks może być czymś więcej niż kolejną opowieścią o dupie Maryni, skierowaną do tych którzy czytać nie lubią, a jeszcze bardziej nie lubią myśleć o tym co czytają.

Najlepszy z festiwali

2009-10-05T14:44:00.002+02:00

Uwaga!
Poniżej dużo tekstu i mało obrazków!
Z perspektywy widza-uczestnika to chyba najlepszy z festiwali, gości sporo (choć niewielu widziałem), spotkań ciekawych sporo ( choć na niewielu byłem), fantastyczne miejsce na galę i imprezę ( byłem).

Świetny pomysł z rozrzuceniem ciekawych spotkań na niedziele - okazuje się że mimo syndromu „dnia powrotu” ludzie byli i się bawili.

Po latach prób i błędów MFK rzeczywiście stał się w pełni profesjonalnym absolutnie nie niszowo-fanowskim przedsięwzięciem, czasy salek potu i linoleum dawno minęły.

Spotkania: byłem na dwóch piętnastkach czyli 15 minut końca Milligana i 15 minut początku Rosińskiego. O Miliganie nic powiedzieć nie mogę za mało widziałem. Natomiast Grześ, no chciałem to zobaczyć czy PapaThorgal ma coś do powiedzenie i niestety nie ma. Po straszliwym wyznaniu, że on autor nie ma absolutnie nic do powiedzenia ( komiksowo) i jest jedynie ilustratorem i kilku złotych myślach dlaczego manga to czyste zło, po pytaniu „czy teraz kiedy armia złego Pytonga szykuje się do starcia z hordami Matadora...” odpadłem i wyszedłem.

Byłem na dwóch pełnych spotkaniach:

KaReL - i tu się trochę wkurwiłem, Karol to ciekawy gość mający poukładane, bardzo ciekawie mówiący o komiksie i swoich pracach, ale niestety spotkanie z nim przypominało „666 niezapomnianych spotkań z emefki”, kiedy to spotkanie prowadzi kolega autora wszyscy bawią się świetnie poza szaraczkiem nie wtajemniczonym w towarzyskie konfiguracje. Prowadzący gwiazduje, gość spotkania nie ma wyjścia musi strzelać jak mu kazano i w efekcie kicha. Pytania z sali uratowały spotkanie, więc nie jest źle. Aha i nie jest to strzał znikąd w kiszkę redaktora Babiela, bo że potrafi to wiem szkoda że on sam o tym zapomniał.

Panel wydawców- brawa dla Repka za POMYSŁ na spotkanie i świetną moderację. Bardzo fajnie było usłyszeć co słychać w dobie kryzysu u naszych wydawców pomimo akcji „Wabik wie lepiej”.

Niestety z przyczyn technicznych nie byłem na Surpiko - ciut nadrobiłem kilkoma kurtuazyjnymi zdaniami w uroczej włoskiej knajpce. Nie byłem na spotkaniu o „Zdradzie” ale po tym co powiedział mi Kuba „dzięki za podwózkę” Oleksak wyłania się z mroku album stanowiący połączenie komiksowego Wiedźmina z Popiełuszką o podobnym wydawniczym sukcesie.

Dobra a teraz rzut oka na to co kupiłem i przeczytałem.

Karton - najbardziej „zhajpowana” emefkowa premiera i słusznie. Po pierwsze to generalnie dobry materiał za dobrą cenę. Absolutnie fantastyczny Asu, który rozbawił mnie szczerze i do bólu poza drobnym zgrzytem, ostatnia, wymuszoną i psującą efekt stroną. Lachowicz jest jak zawsze świetny, Sztybor i Jaszczu puścili trailer serii, a wg mnie trailer świetnego komiksowego albumu, acz jako zajawka czy zabawotko-śmiesznostka to trochę za mało.
Uwagi mam w sumie dwie. Numero uno: boje się trochę czy aby autorzy nie dokonali swego rodzaju mordu założycielskiego rzucając się na serie. Numero due: za mało za krótko, zwiększyć objętość, jak brakuje kasy to poszukać sponsora, to nie są koszty nie do ugryzienia.
Jeśli miałbym zabawić się w wujka dobrą radę, którego i tak nikt nie posłucha i nie powinien, powiem tak: zwiększyć objętość, pół na pół serie i strzały w samopołudnie.

Kolektyw: Gra - duży pozytyw i zaskoczenie. Nie wszystko mi weszło nie wszystko warte jest wspomnienia jak zwykle to bywa, ale ogólne wrażenie miałem więcej niż pozytywne.
Początek raczej słaby jako fan „Firefly’a” czytałem “Recours” Roberta “Bele” Sienickiego i Łukasza Okólskiego z lekkim „łeeeee” na gębie. Miało być Whedonowo a tu właśnie scenariusz kuluje. Historyjka pretekstowa i oczywisto-przewidywalna, do tego autorom zdaje się że dowcip jest wtedy gdy ktoś powie „Chuj”. Obrazki przyjemne, jakiś potencjał to ma bloga śledzę, słowem zobaczymy. Potem coś co mnie zdziwiło czyli duet Bartosz Sztybor i Maciej Pałka i ich “Najwydestyluchniejszy”. Zdziwiłem się bo po pierwsze wyłania się z tego destyluchowego szaleńczego chaosu jakaś historia i Pałka mnie zaskoczył chyba najciekawszą „pałkową” grafą.
Trafił do mnie komiks Olgi Wróbel, za bezpretensjonalność i prostotę w ramach konwencji jaką sobie autorka wybrała. Natomiast absolutnym rozczarowaniem okazał się pimpowany short Daniela Chmielewskiego bo w temacie „Gra” jego pomysł to proty wręcz prostacki skok po bandzie, fajowo rysowana oczywista gra na „grze”.

Okej to tyle. O reszcie popisze jak mi pary starczy i wydobrzeje.

Aha jedna sprawa, po MFK wspólnie z Maciejem Pałką doszliśmy do wniosku, że trochę głupio się robi, jak ktoś kto, poprzez sztywny pal neostrady kreuje się na sieciowego jebakę, publicznie snuje się jako smutny nieśmiały chłopiec po korytarzach i stolikach łódzkiej imprezy.

Miałem nie disssować a jednak nie wyszło.

O Sławie

2009-07-31T10:00:00.005+02:00

Jakiś czas temu na Motywie drogi dyskutowano o tym jaki debiut jest lepszy dla komiksiarza.
Z ISBN'em czy bez w zinie, czy u Timofa, u Timofa czy w KG, w zeszycie czy w twardo-stolcowej okładce.

W sumie to mi to lata.
Ciekawszym pytaniem jest - Kiedy komiksiarz staje się sławny?
Kiedy zapraszają go do Łodzi i nie każą płacić za wstęp?
Kiedy zapraszają go do Łodzi i zwracają za pociąąąąąk?
Kiedy zapraszają go do Łodzi i fundują hotel, dziwki i majonez?

Czy wtedy kiedy może sikać do tego samego tojtoja co Żan Żiro?
Teraz już mam odpowiedź na to pytanie.

Jest 10:50 jadę tramwajem do pracy, czytam coś, słucham czegoś i już już mam wysiadać tuż za Wisłą, na Podgórzu gdy spojrzałem w górę:

Sławnym komiksiarz jest wtedy gry o jego urodzinach dowiaduje się lwia część milionowego miasta....
Fak mi!
Wszystkiego dobrego dla Śledzia

zapomniane 2

2009-06-29T19:16:00.008+02:00

To było tak:
Miałem z Mateuszem zrobić komiks o kobietach do KKK.
I zrobiliśmy to, ale jakoś tak się pojebało,że ten komiks miał lecieć w szarościach obok jakiegoś porno Gałka.

Taki przerywnik pomiędzy ruchaniem.
I się nie zgodziliśmy.
I poszło w sieć.
To przegadane jest, ale cholernie lubię ten komiks, bardziej niż którąkolwiek z historii z Blakim.
To i wrzucam.

Bogu dzięki - czyli o gównowartości rzeczy świata tego

2009-06-29T13:12:00.002+02:00

Tak naprawdę to miałem coś napisać o „Wykiwanych”.
Komiks Alexa Robinsona przeczytałem jakieś 4 lata temu i poza przeświadczeniem, że to świetny album w sumie nic w głowie z niego nie zostało...

Co wcale nie znaczy, że to źle czy coś.

Tylko, że jak już miałem sięgać na półkę po to, to wpadł mi do łapy komiks, taki trzy lata leżakowany na dębowej półce komiks.

I się okazało że po 3 latach prawie, pamiętam doskonale nie tylko o czym to jest, ale i to dlaczego jest to aż tak dobre.

Szczerze mówiąc jestem przedstawicielem powszechnej znieczulicy społecznej i nie robią mi demonstracje, akcje i listy protestacyjne, bo wychodzę z pewnie niesłusznego założenia, że moje oburzenie przed telewizorem odniesienie ten sam zerowy skutek co jakakolwiek akcja anty lub pro.

Nie pisze listów do Amnesty I, nie demonstruje na rzecz wolnej Czeczeni, nie popieram w marszobiegu praw prześladowanych za niewiarę w Grudziądzu.

Jeżeli coś nas określa jako ludzi to ten właśnie stan egoistycznego odrętwienia z którego wychodzimy rzadko kiedy i do tego rzadko szczerze, a jeśli już to pokazowo i telewizyjnie.

Generalnie człowiek, to stworzenie boże, które ma zaprogramowane genetycznie posiadanie wszystkiego, co nie wiąże się z jedzeniem i kopulacją w głębokiej dupie.

Jeżeli dodamy do tego oczywistą oczywistość, że świat jest gówno wart to mamy fabułę, przesłanie i bohaterów komiksu Stassena pt „Deogratias”.

To o mordzie historia, proszę państwa.
O zarzynanych Tutsi.
O chłopcu który się kocha w i kocha się z.
O wyrzutach sumienia.
O gwałcie zbiorowym.
O odrąbywaniu głów maczetami.

I o tym, że gdy bohaterowie tej opowieści mordowali lub byli mordowani, świat siedział w fotelu i dłubał w nosie.

Stassen napisał i narysował coś co porusza, przez duże P. Nie dlatego, że wiemy że śmierć, że setki tysiące zabitych, że to potworność i zgroza, ale dlatego że wina jest i nie podaje się jakiemukolwiek relatywizmowi. Mało tego, wina jest i nie zatrzymuje się tylko na potworach Hutu, czy na pełnym niemocy ONZ.

Mam nadziej że ten komiks nie przepadnie gdzieś tam jako zbyt dosadny czy zbyt „polityczny” jak na wakacyjny czas.
Tak, „Deogratias” jest „polityczny”, ale do diabła przecież politycznym dramatem jest „Hamlet”.
A poza tym to fenomenalny komiks jest z czysto komiksowego punktu widzenia. Stassen operuje mistrzowsko czasem w tym albumie. Dla głównego bohatera „dzisiaj” po masakrze i „wczoraj” w jej trakcie nie dzieli jakiś interwał złożony z miesięcy czy lat. Te wydarzenia splatają się ze sobą łącząc w jakieś dziwne „teraz”.
To nie jest „Maus”, to nie jest materiał na komiks wszech czasów to po prostu świetna historia.

Szkoda tylko, że perełkę Egmont przykrywa śmieciami jak „Niebo nad Brukselą” czy „Berlin”.

Zapomniane

2009-06-18T21:29:00.000+02:00

Cholera....
Zupełnie o tym zapomniałem a Szymon wygrzebał:

Barok z plastiku czyli Bagiński żegna się z Oscarem.

2009-06-18T20:55:00.002+02:00

No i zaskoczenie.
Duże.

Fabuła piękna w swojej prostocie.
Komiks który jest gotowym scenariuszem - jest tam wszystko rytm, puenta, czas i przestrzeń, nawet zmieniając konwencje graficzną, nic robić z ta historią nie trzeba.
Rzecz, której profesjonalista nie spieprzy.
A jednak.

Bagińskiemu ta trudna sztuka się udała.

Kinematograf to 12 minutowy pokaz możliwości 50 osobowego zespołu ze świetną muzyką, przyzwoitą animacją, lekko tandetną i bez polotu grafiką, pozbawiony emocji, fatalnie wyreżyserowany (wyreco?), taka trochę reklamówka.

Ale o tym zaraz.

Po pokazie publiczność dzieliła się na trzy grupy: grupa pierwsza członkowie ekipy Bagińskiego, grupa druga, to ci którzy znają komiks, grupa trzecia, to ci którzy komiksu nie znali.

Pierwsza z grup nas nie interesuje, bo dla niej film zasłużył na intergalaktyczną nagrodę filmową. Druga grupa już bardziej, ale oni wiadomo mogą być stronniczy ( w zależności od tego czy lubią, bądź nie komiksy Skutnika). Trzecia z grup, jak trzeci cycek boga Shivy interesuje nas najbardziej.

Taki widz, który komiksu nie zna wyszedł skołowany.
Bo cóż zobaczył taki „casualowy” widz?
Zlepek scen mniej lub bardziej dopracowanych, nad którymi widać, że nikt nie czuwał. Bagiński stwierdza beztrosko, że to pierwszy film, przy którym nic nie robił, ja rozumiem co miał na myśli, ale to stwierdzenie po premierze nabiera innego znaczenia.

Ten film leży kompozycyjnie, to czego mi brak to łapy reżysera „opowiadacza historii” jak mówi Bagiński. Bo w całej tej historii nie ma na przykład tak podstawowej rzeczy dla filmowej czy książkowej narracji jak prezentacji czasu. Oglądając film miałem wrażenie, że akcja dzieje się na przestrzenni 24 godzin albo i mniej. Bagiński składa sceny, sekwencje dialogi ale kompletnie nie interesuje go kreowanie i sterowanie emocjami widza, on po prostu biegnie do puenty akcentując nie to co ważne dla historii ale to co fajnie pokazuje możliwości zespołu Platige Image.
Najwyraźniej to widać w zbliżeniu na wycierany szmatką talerz z piękną teksturą na porcelanie i animacja wycierania, kreowanych na kluczowy moment w filmie, tymczasem wprowadzenie postaci czy scena w szpitalu to takie pitu, pitu przerywnik pomiędzy kolejnymi popisami ekipy.

Bo to o popisy tu chodzi!
Po zakończeniu projekcji (12 minutowej) rozpoczęła się prezentacja ( 2 godzinna!), podczas, której Bagiński opowiadał jak trudną sztuką jest animacja, a jak im ( czyli PI) to świetnie wychodzi.
W efekcie potwierdza to co podejrzewaliśmy podczas projekcji samego filmu, tutaj nie chodzi o film jako taki, to nikogo nie bawi przecież, ważniejsze że możemy się pokazać!
E tam jakieś uczucia, jakaś opowieść, jakiś film, zobaczcie, ten samochodzik powstawał 67,5 roboczo - godzin na komputerach stuprocesorowych, fajne ?

To jedna z opcji, druga która powstawał w toku dyskusji i rozmów po projekcji, jest zdecydowanie ostrzejsza.

Mianowicie, jak usłyszałem po imprezie, Bagiński jest delikatnie mówiąc „grubo ciosany” i najzwyczajniej w świecie nie zrozumiał tej historii, po drugie nie wie jak poprowadzić coś w czym nikt się nie nawala pałami po łbach, a historia ma ambicje o czymś opowiedzieć.

Chciałbym żeby nie było to prawdą...

Ostatnia rzeczą jest plastyczna strona tego filmu.
I tu w sumie powinienem zamknąć pape bo od razu ktoś powie ze nie jestem obiektywny więc póki co się wesprę opiniami innych.

Po prezentacji usłyszałem coś w co w pierwszej chwili nie uwierzyłem, ktoś walnął że Bagiński rezygnując z formy „skutnikowej” pozbawił ten film wszelkiej oryginalności...

No i to cholerna racja jest...

Bo graficznie od pierwszego kadru autorzy (przede wszystkim niejaki Kuba Jabłoński) operują stylem, który określić można jako „Gdzie ja to już widziałem?”. Niby miał wyjść poważny cartoon, tylko autorzy termin „poważny” i „cartoon” rozumieją jako skrzyżowanie „Strażaka Sama” z „O czym szumią wierzby”.

Pominę milczeniem koncepty tegoż do filmu „Hardkor 44” - ciut inspirowane Falloutem i najzwyczajniej w świecie zerżnięte z Hellboya.....

Lokacje, przedmioty, cała scenografia to taki straszny śmietnik, niby z barokowym konceptem, ale cały ten barok taki z plastiku jest.

Całość jak mówiłem to reklama studia, a nie działanie artystyczne, to gdzie tu ambicje oscarowe?
Obym się mylił...

Dżentelmen Briggs

2009-03-22T13:29:00.011+01:00

Było tak:

W 1978 Will Eisner publikuje Umowę z Bogiem i cyk mamy pierwszą w historii graphic novel, choć to zbiór nowelek jest, a nie prawdziwa powieść.

W tym samym roku Raymond Briggs publikuje książkę The Snowman, zamknięta opowieść rysunkową o chłopcu, bałwanie i zimnej zimie.

Mało tego, na koncie ma już dwie prawdziwe ( tzn długie, zamknięte fabuły ) powieści graficzne, ale to nie Briggs jest prekursorem, mało tego we wszelkich rankingach komiksowych autorów autor ten pojawia się jako twórca jednego tylko komiksu When The Wind Blows.

Dlaczego?

Ano dlatego ze Briggs, mimo sprzedanych ponad 3 milionów KOMIKSÓW na świecie wciąż i wciąż określany jest jako autor „dziecięcy” – twórca książeczek dla dzieci.

Nie zmienia tego fakt, że zarówno Gentelmen Jim jak i When The Wind Blows to jedne z najbardziej wymagających wobec czytelnika komiksów jakie czytałem.

Fabuły Briggsa są pełne aluzji podtekstów i znaczeń, które trudno wyłapać w całości juz w pierwszym czytaniu. Co najważniejsze nie są to pośmiewajki z inteligencji czytelnika jak u Gaimana w stylu: pojawia się bohater, strzela bon motem, znika, a ty czytelniku padaj na pysk i zachwycaj się maestrią podtekstu/znaczenia itd.

Autor ten ładuje znaczenie w każdą scenę, każdy dialog.

O samym Briggsie trudno coś w polskiej publicystyce komiksowej znaleźć. Jasne o When The Wind Blows pisał Szyłak, ale po

za tym jedynie Marceli Szpak tekst o Briggsie popełnił.

I tak Gentelmen Jim.

Jest sobie starszy Pan, pracownik miejskiego szaletu, który czytując prasę codzienną której nie rozumie, dziwi sie światu opanowanemu przez tych, którzy mają jakieś „levels” edukacyjne i są „eeeeexeecutive”.

Jim chce innego życia, chce zmiany. Choć to co ma teraz w pełni mu wystarcza i czyni szczęśliwym. On chce przeskoczyć pewien poziom, mimo że nie ma żad

nych „levels” edukacyjnych. I nie sama chęć zmiany jest tu tematem, a sposób dochodzenia do niej.

Marceli Szpak napisał o tym komiksie, że jest to opowieść o dochodzeniu do klasy średniej prostego robotnika. I na pierwszy rzut oka tak jest, a na drugi rzut oka... no właśnie.

Wyobraźcie sobie, że cała wasza wiedza o świecie pochodzi z telewizji, brukowej prasy i literatury. Mało tego żyjecie w iluzji prawdy serialowo - telewizyjnej.

Pytanie tylko czy aby koniecznie trzeba sobie to wyobrażać wystarczy spojrzeć na to co dzieje się ze starszymi paniami słabiej lub w ogóle nie wykształconymi i ich stosunkiem do seriali tivi... Oczywiście że wiedzą one o tym ze to nie dzieje się na prawdę, ale dlaczego o bohaterkach swoich seriali rozmawiają między sobą jak o przypadkach z życia sąsiadki z pod szóstki?

Kimś takim jest właśnie Jim.

Pragnąc zmienić swoje życie wchodzi całkowicie w iluzje świata którą rozwija przed nimi telewizja.

I tak pod wpływem westernu chce wyjechać do Teksasu i zostać kowbojem, pod wpływem przygodowych książeczek dla chłopców postanawia nabyć wierzchowca, wdziać maskę Zorro, grabić bogatych i oddawać biednym.

Ta postać jest tyleż żałosna, co przerażająco smutna.

W kulminacyjnym momencie świat iluzji Jima ściera się z tym prawdziwym śmiertelnie poważno - realnym światem. Bohater Briggsa nie ma żadnych szans, nic się nie zmienia nie ma mowy o wyrwaniu się z poziomu na którym jest, jedyną drogą jest droga w dół.

Jim przegrywa, ale iluzja pozostaje.

To, co Briggs zmajstrował w tym komiksie to nic nowego pod słońcem. Cała ta przeprawa z potrzebą zmiany swojego stanu, życia przeskoczenia tych „levels” i stania się „eeeeexecutive” to nic innego jak tematy literatury łotrzykowskiej sprzed ponad 4 wieków.

Jim to współczesny Id zie Blass, czy Pablos, pragnie tego samego co jego literaccy poprzednicy i niestety kończy podobnie.

A When The Wind Blows?

To komiks historyczny pod każdym względem. Wpadający do każdego zestawienie 100 best comics ever.

Bohaterowie ci samo co w Gentelmen Jimie, świat i czasookres podobne.

Temat tylko inny ciut. Nuklearny holocaust.

I nie jest to tutaj niestety fajny temat. To nie Mad Max czy Fallout. To opowieść o końcu świata widziana oczami totalnie nieświadomej, błogo naiwnej pary staruszków.

W ciągu paru dni świat robi bum.

Ale Briggs nie skupia się na globalnej tragedii, a na końcu mikro świata na angielskiej prowincji.

I tutaj się zamykam bo ten komiks odstrzelił mi pół głowy. Ta absolutnie nie łzawa historia ściska za gardło długo po lekturze...

Zatem kto chce ten sobie sprawdzi...

Ostatnia rzecz na koniec. W obu komiksach wzorcem dla postaci głównych bohaterów byli rodzice Briggsa. Przyznam że w pierwszej chwili maksymalnie mnie to wkurzyło, jako straszne skurwelstwo autora, przecież w obu tych historiach bohaterowie to zestawienie stereotypów na temat angielskiej working class...

W chwili drugiej dotarło do mnie co autor Gentelmena zrobił... Jasne jego rodzice to niewykształcona para naiwnych staruszków, Briggs nie zamierza tu kłamać, ale nie to co o nich mówi ale to jak mówi jest ważne.

Delikatność i czułość z jaką Briggs opowiada o swoich bohaterach/rodzicach mimo brutalnej momentami szczerości, chwyta za serce.

Nie każdy autor to potrafi.

Za cycki złapane

2009-03-21T19:40:00.005+01:00

Egmont startuje z nową serią XX/XXI wiek i jak to na start ma być efektownie z przytupem i najlepiej kontrowersyjnie.

I jest przytup, a raczej zadęcie. I jest kontrowersyjnie, a raczej dopraszanie się autora o uwagę.

I zamiast efektownie jest efekciarsko.

Rakieta napakowana efektami trafia w próżnie, bo autor zapatrzony w przykład Yoko Ono i Lenonna i ich ”bed in” zapomniał, że od czasu tej słynnej akcji minęło trochę czasu, tak ana oko ponad 30 lat...

Yslaire chce szokować zestawieniem seksu i wojny tak jakby nie było internetu i dostępu do pierdyliarda zdjęć z każdego konfliktu zbrojnego na ziemi i mniej lub bardziej wysmakowanego home made porno.

Ale po kolei.

Album otwiera scena z obozu koncentracyjnego w 1943. I już od pierwszych stron mam dość... Bo jakoś globalnie wnerwia mnie kupczenie motywem Holocaustu dla prostego efekciarstwa.

Dalej jest lepiej, ale też nie specjalnie.

Motyw spotkania i romansu Chazara i muzułmańskiej terrorystki na chwilę przed zamachem jest więcej niż fajny. Tyle tylko, że efekciarstwo autora i jego absolutny brak „słuchu” do słowa, dialogu i języka jakiego używa całkowicie ten pomysł zabija( tak było w jego Sambre tak jest i teraz, no chyba ze to wina tłumaczenia nie czytam o francusku).

No jest drętwo po prostu.

Tak spotkanie jak i początki romansu są kompletnie pozbawione jakiejkolwiek chemii, a przecież to romans pożądanie, emocje, penetracja!!!!

Lecimy dalej z lekturą.

Cześć druga to lekkie opamiętanie się autora - postaci może i nie mówią mniej, ale zdecydowanie rzadziej zdarza im się pieprzyć trzy po trzy.

Nie zdradzając fabuły - im bardziej autor leciał w metaforę i senne nierzeczywiste majaki tym lepiej dla komiksu.

Tylko przyznam otwarcie, że ja mimo fajnych sennych klimatów części drugiej, nie widzę sensu w powstaniu tego komiksu. Ba, nie widzę tego politycznego zaangażowania, o którym mowa w notkach promocyjnych.

Bo o czym ten komiks jest? O tym, że miłość jest lepsza niż wojna, jak pisze autor w posłowiu? Przepraszam bardzo ale kilka scenek z ruchaniem ma mnie przekonać (???), że seks jest przyjemniejszy i „lepszy” niż zrzucanie bomb na szkoły i szpitale i odcinanie głów zakładnikom?

Gratuluje pomysłu. Podobnymi odkrywczymi tezami autor wspiera tych, którzy komiks traktują jako wyprysk na zdrowej cerze literatury.

Co jeszcze?

Kontrowersje, panie kontrowersje.

Ostatecznie zepsuła mi lekturę przemożna potrzeba kontrowersji, która Yslaire serwuje strona po stronie. Teksty o palcach w odbycie i łzach ściekających po jądrach w zestawieniu z obalaniem pomnika Saddama w Bagdadzie, być może i są kontrowersyjne ale chyba tylko dla 10 latka utrzymywanego z daleka od komputera.

I na koniec „przepiękny” przykład na to jak wyjść na wała będąc autorem komiksu.

Otóż autor Nieba nad Brukselą wyjaśnia w posłowiu, tym spośród czytelników, którzy z powodu własnych ograniczeń nie załapali, że on szokuje i że on jest kontrowersyjny i że jest prowokacyjny.

Komiks, nie autor oczywiście.

Co dobrego w Niebie?

Obrazki, panie obrazki.

To graficznie wysmakowany i świetnie zaprojektowany album. Mucha nie siada.

Cóż, jak na początek serii absolutny niewypał.

Pozostaje czekać na Deogratias, ale o nim kiedy indziej.

Kryzysowa narzeczona w przesyłce za pobraniem

2008-10-08T16:17:00.007+02:00

Coraz ich mniej, ale mam takie komiksy, których od dnia zakupu nie przeczytałem.

Rzadko się to zdarza ale bywa i tak, że to co leżało miesiące bądź lata na półce totalnie wywraca moją osobistą listę de fakin best of.

Tak miałem z Mail order Bride.

Mark Kalesniko był przez lata animatorem u Disney’a, pracował przy Mulan, Królu lwie i innych super produkcjach. W początku lat 90 startuje jako autor komiksów do tego uderza solidnie i między oczy najpierw krótkim S.O.S, niemym (niemalże) one shotem, a chwilę później serią Alex (zebraną w album przez Fantagraphics).

Kalesniko to wg mnie wielki pechowiec. Tak jego debiut jak i późniejsze powieści graficzne konkurować musiały z geniuszem Chrisa Ware’a i świeżością opowieści Daniela Clowes’a.

Konkurować tak o nagrody, uznanie krytyków jak i czytelników.

I z reguły przegrywał.

O ile jeszcze się taki nie urodził co podskoczyłby Ware’owi, o tyle w moim osobistym odczuciu Kalesniko przeskakuje Clowes’a o kilka poziomów.

Alex to psuedo biograficzna historia. Tytułowy bohater to rysownik, animator pracujący dla wielkiej wytwórni filmowej (brzmi znajomo?), którego wywalono na pysk, jest bez pracy w swoim rodzinnym mieście. I próbuje się odnaleźć, szuka ratunku najpierw w wódzie a w końcu w jakimś nowym początku, restarcie biografii. Brzmi to jak jakiś społeczny dramat, ciężki jak czołg Rudy 102, ale czyta się go lekko i płynnie min dzięki cartoonowej grafice którą operuje Kalesniko. Alex to przygrywka do czegoś większego to coś, komiks sprzed dobrych siedmiu lat wyskoczył z półki wpadł mi w łapy przeczytałem dwukrotnie w jeden wieczór i po dwóch tygodniach od lektury kilkunastu komiksach przeczytanych, trzyma mnie nadal za gardło i nie chce puścić.

Historia jest taka: Monty Wheeler prowadzi sklep z zabawkami i komiksami w małym kanadyjskim miasteczku Bardini (w tym fikcyjnym mieście toczy się także akcja Alexa). To klasyczny nerd – kolekcjoner, jego dom zawalony jest zabawkami figurkami, komiksami i gadżetami niby pop kulturowymi, taki jeden wielki śmietnik. Monty jest prawie 40 letnim prawiczkiem, który nie utrzymuje kontaktów z ludźmi w swoim wieku, otacza się dzieciakami i staruszkami. Żyje w świecie kolekcjonerskich katalogów, z jednego z nich wybiera sobie żonę. Ot, tak żonę za pobraniem prosto z Korei.

Monty’ego wyobrazenia czy tez fantazje na temat żony Azjatki to zlepek popkulturowych „informacji” zabarwionych rasizmem i zwykłą głupotą. Od cech czysto fizycznych zamówionej żony poczynając ( w wyobraźni bohatera każda Azjatka jest małą drobną dziewczynką w kimonie), a na cechach osobowościowych kończąc (oczywiście wg Monty’ego Koreanka to usłużna niewolnica poddana całkowicie swojemu panu, pozbawiona osobowości).

Problem w tym, że Kyung Seo, jego „narzeczona za pobraniem” to wysoka, energiczna osóbka, odrzucająca wszystko co koreańskie.

Bohater Mail order Bride to kolekcjoner, a ten zdziwaczały pomysł na życie w otoczeniu zabawek komiksów i azjatyckiego porno (sic!) łączy się z jego poczuciem niższości i chęcią jakiegoś dziwnego podbudowania swojej wartości przez zbieranie kolejnych „unikatowych” przedmiotów. Jego pomysł na małżeństwo z Koreanką jest podobny, traktuje ją jak lalkę stojącą na półce.

Mało tego on tę lalkę przebiera w tradycyjny strój ludowy i... no właśnie miałem napisać coś o uprawianiu seksu, ale sceny erotyczne w Mail order Bride nie mają nic wspólnego z seksem to obrzydliwy onanizm w wykonaniu obleśnego typa i jego dmuchanej laleczki w stroju ludowym.

Mijają miesiące ten „związek” na pozór ma się dobrze wg Monty’ego oczywiście.

Tymczasem Kyung coraz bardziej i bardziej nieszczęśliwa, trafia przypadkiem na ludzi związanych z lokalną akademią sztuk wszelakich i cóż zaczyna powoli odkrywać siebie w świecie poza sztywno zbudowanymi granicami sklepu z komiksami i łóżka Monty’ego Wheeler’a.

To, w jaki sposób osiąga ten stan wyzwolenia to jedna z najgenialniejszych niemych scen w historii komiksu. Nie znam innego przykładu (jeśli się mylę to odszczekam) opowiadania w komiksie za pomocą ... tańca. Kyung ogląda jakiś totalnie syfny pokaz tandetnego teatru tańca, ale to w jaki sposób on na nią działa, w jaki sposób momentalnie ją zmienia sprawia, że ja jako czytelnik łapie się na ten pseudoartystyczny lep.

I cóż, Koreanka szuka czegoś innego nie może znieść sklepu, zabawek, komiksów i całego tego nerdowskiego pieprzenia, odkrywa w sobie nową osobę, po to tylko żeby stwierdzić że wcale taka nie jest.

Dokładnie tak.

MOB nie ma szczęśliwego zakończenia.

HARD - pierwsza videorecenzja

2008-10-06T20:39:00.004+02:00

Jest tak.
Na pierwszej płycie Sarcofago wydanej w 1987 roku (oczywiście czarnej płycie, czarnej jak ich dusze), chłopcy o długich włosach i złym spojrzeniu popełnili w tytułach utworów kilka literówek/błędów/ artystycznych projekcji ...

Jedna z nich pasuje jak ulał do tego co poniżej.

w tym jedna z najpiękniejszych czyli: Ready to Facky

zatem
ar ju redy tu faki?

Droga buca

2008-09-27T22:56:00.008+02:00

Cóż poradzić.
Stare prawdy trzymają się mocno.
Im większy sukces (tzw. artystyczny) twórcy tym większe prawdopodobieństwo, iż tenże zrobi sam z siebie cymbała.

Eddie Campbell osiągnął całkiem sporo i naprawdę nie chodzi tu jedynie o From Hell.
Po genialnym Alec’u, całkiem niezłym Bachusie, poprawnej Black Diamond Detective Agency Pan Autor skręca w stronę ciężkiego onanizmu ładując się w najbardziej kuriozalny projekt komiksowy od czasu Antologii 11/11.

Najlepsze jest w tym to, że Fate of the artist nie jest stricte komiksem. Nie jest także powieścią, powieścią graficzną też nie jest, ani zbiorem pasków, ani tym bardziej omnibusem fotostory z bravogirl.

Fate of the artist jest zlepkiem tego wszystkiego, gęstą zupą nietrafionych artystycznych koncepcji, przyprawioną zdrowo, mocnym zadufaniem w sobie, cierpką bufonadą i udekorowaną liściem bucozy.

A zapowiadało się całkiem nieźle. Rysownik miał taki oto pomysł: opowiedzieć o sobie jako artyście z punktu widzenia osób trzecich i psa (sic!). Eddie Campbell znika, obraża się na rysowanie, sztukę i swoich fanów i po prostu znika. Pojawia się Pan Detektyw, poszukujący Pana Artysty. Przesłuchania kolejnych świadków „życia i twórczości” Pana Autora przetykane są tak absolutnie złymi kawałkami prozy, że do teraz na myśl o nich, a minęło dobrych parę tygodni, brak mi epitetów, jedyne na co mnie stać to jakieś takie przeciągłe pffffffffff…

Byłoby wcale nieźle gdyby na tej cholernej prozie się skończyło, ale Campbell traktuje swoją pracę bardzo „kompleksowo” zatem mamy tam komiksy tzw. zwykłe, mamy fragmenty fotostory i oczywiście kompletnie pozbawione humoru stylizowane na lata 50 XX wieku paski i cartoony. Konkluzja z lektury „artystycznej spowiedzi twórcy komiksu” są następujące:
Tak, to jest złe.
Nie, nie polecam.

Ale to nie koniec rozczarowań.

Dla tych, którzy nie wiedzą Vertigo nie jest pierwszą komiksową akcją imprintową skierowaną do dorosłego odbiorcy. W latach 80 ubiegłego stulecia Marvel wystartował z wydawnictwem Epic comics, w którym ukazały się min Elektra Assassin, Wolverine Meltdown, Moonshodow i komiksy Moebiusa. No i właśnie gdzieś tam kiedyś ktoś wpadł na „genialny” pomysł na postać pod urzekającym imieniem Terror.

Teraz tak; Terror to gośc nad którym wisi jakas monstrualnie absurdalna klątwa, która czyni go nieśmiertelnym o tyle o ile w miejsce uszkodzonych/ przegniłych/odpadających/martwych części ciała „wstawia” vel „przejmuje” kulasy, głowy, korpusy innych ludzi. Zasadniczo wsio rawno martwych bądź żywych. Serio.

Była postać i nie ma postaci.
Jakoś przez dekady nikomu do głowy nie przyszło aby wskrzeszać potwora, dosłownie i w przenośni.
Potrzeba było talentu.
Potrzeba było niebanalnej komiksowej osobowości.
Prawdziwego artysty, który ubabra się tandetną produkcją wietrząc w tym sławę i pieniądze.
Szkoda tylko że tym utalentowanym, tym z osobowością okazał się David Lapham.

I tak oto powstał Teror Inc.
Pierwsza nominacja do nagrody Sraczka Roku.

Y ostatni z tomów

2008-08-22T23:43:00.005+02:00

Koniec.

Y się skończył wiem ze nius to żaden, ale dopiero co dostałem tom dziesiąty i dopiero co przeczytałem ostatnią stronę i dopiero co zacząłem myśleć o miejscu na półce...

Tymczasem Y wyszedł był w Polsce i więcej rabanu narobił tłumacz czy raczej jego praca niż sam komiks. Pomijając tłumaczenie, Y i tak jest skazany na zagładę. Tak jak cały męski rodzaj w fabule, tak sam komiks w Polsce ma przesrane jak diabli...

Dlaczego?

Bo Y the last man to klasyczny do bólu serial, który wydawany raz w roku (daj Manzoku- boże !) nikogo nie porwie, nikogo nie wkręci. Bo niby jak? Y jest serialem doskonałym, ze wszystkimi wadami i zaletami tej formy. Czyli, mamy momenty słabsze i mocniejsze, ale całość budowana jest na dwóch żelaznych regułach: po pierwsze zmusić czytelnika do tego aby czekał z otwartą, zaślinioną gębą na kolejny odcinek, po drugie gdy dobrnie do samego końca ma mieć pewność, że dostał całą kompletną historię i pożałuje, że to już koniec.

A jak to osiągnąć w manzukowym standardzie jeden album w roku zapowiedziany 150 tysięcy razy?

Dla porządku, bo nie sądzę żeby było wielu takich co to nie wiedzą o co w Y the last man biega, będzie skrótowo, bardzo skrótowo:

Coś się stało, wszystko co męskie na ziemi umiera, przeżywa tylko jeden mężczyzna Yorick Brown i Ampresand jego małpa (pieprzyć jakiego gatunku, rzędu i rodziny). Ocalały facet zamiast solidnie zabawić się w świecie, w którym skasowano mu całą konkurencję wyrusza w drogę / na ratunek narzeczonej, która traf chciał akurat urzęduje chwilowo w Australii.

Mamy zatem tajemnicę, ale to i tak za mało jak na 10 tomów i pięć lat utrzymywania się na wydawniczym topie. Dlatego cholernie istotnym dla tej historii jest proces dojrzewania tytułowego Y.
Z odcinka na odcinek Vaghan rozwija tą postać, Yorick dorasta, zmienia się z odcinka na odcinek. Zmienia się w nim nawet to co jest jego cechą charakterystyczną, Yorick dowcipniś szafujący one-linerami, w końcówce tej historii dalej bawi, ale już bardziej ironicznie, żeby nie powiedzieć cynicznie.

I niestety wracamy do Polski i polskiej wersji czyli jednak kilka słów o tłumaczeniu. Nie, nie będę przypinkalał się do Uliszewskiego czy tłumaczy imię Y dobrze czy źle, czy korzysta z wikipedi czy nie, bo to naprawdę nie ma znaczenia w zestawieniu z czymś poważniejszym.

Vaghana lubię i cholernie podziwiam za to że tworząc komiks, jego bohaterów, pisząc scenariusze on gra swoimi postaciami, różnicuje nie tylko ich zachowanie, ale także sposób mówienia, formę wypowiedzi to cholera jest praca podwójna! Jest jednocześnie scenarzystą i reżyserem. Niby to oczywista oczywistość ale skoro tak to dlaczego jest tak w komiksach rzadka?

Jeszcze rzadszym zjawiskiem jest tłumacz, który te subtelności zauważa. Póki co, w komiksach nie spotkałem ich zbyt wielu. Przy całej mojej niechęci do Sandmana – Pani Brieter to potrafi, podobnie Wojciech Nowicki, tłumacz Postowych komiksów w tym genialnego Lupusa (przy całym jego nadętym grafomaństwie kulinarnym). Wielka szkoda, że Y spotkała „niechłodna klątwa Kreczmara”

Wracając do fabuły.

Opowieść w Y the last man osadza się na odpowiedzi na kilka pytań:

1. Skąd się wzięła cała ta Plaga?

2. Dlaczego Yorick przeżył?

3. Czy ostatni facet na ziemi odnajdzie swoją narzeczoną?

4. Co dalej do cholery ze światem po zagładzie?

Brian K. Vaughan walnął mnie w pysk zakończeniem tej historii w podobny sposób jak David Chase w zakończeniu Rodziny Soprano. Tak naprawdę autor jednoznacznie odpowiada na dwa ostatnie pytania, dwa pierwsze są... no właśnie. (uwaga! Od tego momentu zacząć się mogą delikatne spoilery, zatem ten kto sądzi że przeczyta całość po polsku w tej dziesięciolatce i zepsują mu one odbiór całości niech nie czyta!)

Świat ocalał i dał sobie radę, Yorick odnalazł Beth, ale nie skończyło się to zachodem słońca i „żyli długo i szczęśliwie”. A plaga?

Przez cała tę historię przewijają się różne teorie dotyczące tego co spotkało wszystko co męskie, mało tego że się przewijają, Vaughan z premedytacją wrzuca co jakiś czas, może nie trop- wskazówkę ale zalążek takowej. Coś jak w Lostach, ale z dużo większym szacunkiem dla odbiorcy. Autor Y wskazuje: „daj ać ja ci podpowiem, a ty pobruszaj sobie tym w głowie”. Mamy skończoną liczbę możliwości. Wszystkie znaleźć można tutaj.

I co najlepsze absolutnie każda z nich znajdzie swoje uzasadnienie w komiksie. Brian K.V. traktuje czytelnika jak partnera, przekazuje mu wymyślone teorie, mówiąc wybierz sobie którąś, skończ tę opowieść tak jak uważasz, postaw kropkę itd. Itp.

Dla mnie najciekawszą jest ta mówiąca, że po pierwszym udanym sklonowaniu człowieka ziemia wprowadza korektę i wymazuje ze swojej powierzchni ludzkość (jak kiedyś dinozaury). Szczególnie gdy dołożymy do tego otoczkę mitologii aborygenów mówiących o czasie snu (Dreamtime – tak, tak dlatego właśnie uważam Gaimana za Największego Kulturowego Złodzieja Wszechczasów).

I najfajniejsze w tym wszystkim jest to, że teraz po zakończeniu tej historii mogę ściągnąć dziesięć tomów z półki, odkurzyć, zaparzyć mocnej kawy i odfrunąć na cały długi weekend, czytając o przygodach Yoricka Browna.

Batman: lanie po ryju i kryminalne zagadki Gotham

2008-08-19T21:58:00.011+02:00

Nie chciałem wyjść na Il uzurpatore i wstrzymałem się lekko z tym tekstem nie chcąc wchodzić w drogę Motywowi nomen omen drogi.

Bo u mnie o raz jeden jedyny, a tam cały tydzień o Batmanie.

W każdym razie, jasno i czysto stawiając sprawy – jestem fanem tej postaci, tych komiksów, tego świata.

Nie jakimś ultrasem, który skupuje zeszyty, wie kto powiedział co w 703 zeszycie, ja po prostu ta postać lubię, na nim ( w wersji Tm semic) się wychowałem. Jeżeli istnieje w piekle oddział zamknięty dla fanów komiksu gdzie mały diabełek w stroju Supermana wciska w tyłki kolejnych fanów komiksu piłki lekarskie wielkości globusa Daily Planet, to dla trzech tytułów z Batmanem w roli głównej zniósłbym tę karę godnie.

Problem w tym, że sentyment do postaci nie przekłada się jakoś na uznanie w moich oczach komiksów z nietoperzem, przynajmniej w przeciągu ostatnich 4-5 latach. Dziwne to bo redaktorzy z DC Comics zdają się działać tak jakby w komiksowym światku nic się nie wydarzyło i nie zmieniło od 2000 roku.

Generalnie w komiksach o nietoperzu jest nędza, może chodzi o proste targetowanie i marketing?

Jeżeli tak by było, to skąd nagłe ruchy, całkiem udane w stylu... no właśnie przechodzimy do meritum, czyli właśnie o tych edytorskich ruchawkach dzisiaj będzie.

Batman Year 100 - Paul Pope

Pope nie jest komiksowym pistoletem, strzelającym albumami rok w rok. Kolejny album jego autorstwa to wydarzenie z gatunku tych naprawdę wielkich. O co chodzi?

Pope wysyła postać Batman w przyszłość, sto lat od komiksowego „teraz”, uwalniając go z więzów jakiegoś tam continuum, całego tego edytorskiego badziewia, pierdyliarda ton zeszytów, miliona powieści graficznych. Wysyła w przyszłość i restartuje.

O ile restart wyszedł mu doskonale, o tyle cała ta przyszłość, to Gotham za sto lat poza łatającymi taksówkami rodem z Łowcy Androidów niczym się nie różni od Gotham teraz.

I dobrze.

Paul Pope to zadeklarowany fan wszelkiej maści SF i szczerze mówiąc gdy czytałem o tym projekcie myślałem, że ot Pope poprowadzi Bruca Wayna w świat pseudonaukowych technogadżetów, których i tak pełno w komiksach na co dzień.

Autor Hevy Liquid robi coś dokładnie przeciwnego, rozgrywa i tworzy tą postać bez wsparcia superdupereli budując ją na dwóch przedmiotach: butach wysokich, sznurowanych, wojskowych, butach do kopania i sztucznych zębach. Nic więcej o nim wiedzieć nie musimy.

W podobny sposób bracia Cohen zdefiniowali postać Chigurha w To nie jest kraj dla starych ludzi.

Tam wystarczył „pistolet” do uboju bydła, aby widz przysiadł w fotelu w lekkim przestrachu u Popa tą rolę pełnią buty i sztuczne zęby. Co ciekawe te dwa elementy w jakiś sposób determinują to co w komiksie widzimy. Batman w Year 100 to dziwny typ, przebierający się w jakiś dziwny kostium, którego motywów nie znamy, kompletny świr. To co mnie zawsze drażniło w tym całym „uczłowieczaniu” superbohaterów to dziwne podejście scenarzystów, którzy wrzucają herosa w wir walki każą latać mu po dachach wielkiego miasta, szpanować znajomością kungfu – jujistsu –karate taichi- sushi, po czym „zapominają”, że ich bohater mógł przy okazji złapać lekką zadyszkę...

U Pope’a Batman częściej dyszy, stęka i jęczy ze zmęczenia niż mówi, sceny walki to nie pokazy umiejętności kung fu Pandy, a zwyczajna młócka, lanie po ryjach, brutalne i bez klasy.

I to wszystko wyszło rewelacyjnie.

Na tyle rewelacyjne, że Pope zgarnął w 2007 dwa Eisnery za ten album – w kategorii Best Limited Series i Best Writer/Artist.

Gotham Central - Ed Brubaker Greg Rucka, Michael Lark.

I cóż, smutek. Najlepsza seria komiksowa DC ostatnich 10 lat. Najciekawszy artystyczny team od czasów początków Sale’a i Loeba. Głaskaną przez absolutnie wszystkich krytyków od tych ultra internetowo - fanowskich po dziennikarzy z tzw. dorosłych mediów.

I cóż, po 40 zeszytach seria pada z powodu niskiej sprzedaży.

Dla mnie ta seria to wisienka na torcie całego Batman – świata. Tam jest to czego w Batmanie brakuje mi najbardziej – kryminału. Wielki Mroczny rycerz, wielki detektyw rozwiązywanie spraw , prowadzenie śledztwa z reguły sprowadza do pobicia i wymuszeń ewentualnie wykorzystania jakiegoś hiperdiwajsu ze swojego arsenału. Gotham Central pokazuje tą drugą stronę medalu, czyli pracę u podstaw. To policyjna klasyka, małe biureczka partnerzy, problemy, źli ludzie na ulicach. To nie mogło się nie udać, a jednak.

Być może Rucka i Brubaker przegięli przysłowiową pałę opisując historię coming out’u Renne Montoy, może po prostu fani komiksów o Batmanie jeszcze nie byli gotowi na taki skok w „ komiksową dorosłość”. Trudno, ważne że dzięki ich pracy powstała moim zdaniem najlepsza w historii obyczajowa historia z udziałem trykociarzy.

Gotham Brubakera i Rucki to po prostu Nowy York, ten niu jork z serialu Nowojorscy gliniarze, brudny, zły, skorumpowany słowem miejska dżungla, masakrująca to co dobre prawe i sprawiedliwe. A gdzie w tym wszystkim Batman?

No i to jest najlepsze Batman w Gotham central występuje na drugim planie, ale w przedziwnym kontekście. Jasne ratuje miasto, jasne walczy ze złem, ale dla gości z GCPD to ten sam gatunek świra co Joker czy Dwie Twarze. I tyle. Dwa skoki w bok od nijakości komiksów z Batmanem w roli głównej.
Szkoda że na przestrzeni prawie pięciu lat uzbierało się ich tylko tyle...

Niepokój, przerażenie, a potem już z górki i na koniec nagrody

2008-07-07T19:49:00.007+02:00

Muszę odpocząć od tych Eisnerów szczególnie, że na tapecie jest kategoria Best Graphic Album – New i w dodatku od wtorku wystawiam swoje fałdy na działanie greckiego słońca. Czyli tydzień z promieniami się szykuje, ale nie z promieniami z dupy. Komiksów na wakacje nie biorę.

Odpoczywając czytałem, ale na luzie, bez słów przynajmniej tych zbędnych.
Czyli o komiksach niemych dzisiaj będzie. O trzech konkretnie: jednym polskim, drugim wydanym w Polsce i trzecim z kraju sąsiedniego ale wydanym za oceanem.

Na pierwszy ogień złapałem się za Marka Turka i jego Bajabongo, które nabyłem po raz drugi po wpadce w trakcie Chwalebnej Kociej Rewolucji Żołądkowej.

Po pierwsze i najważniejsze, nie jestem "Turkofilem", poprzednie komiksy Marka najzwyczajniej w świecie mnie nudziły. Tak było w przypadku Fastnachspiel. Świetny pierwszy tom, a po nim jakieś takie zaputanie autora w samopowtarzalności i przerażający brak fabuły – o czym jeszcze tutaj będzie. Międzyczas – podobnie, choć tutaj tyle złego co dobrego przyniosła różnorodność tego zbiorku. Z Bajabongo jest zupełnie inaczej, bo tym razem Turek mnie nie nudzi.

Czyta się ten album świetnie, pomysły autora, przejścia pomiędzy kolejnymi kadrami to już klasa Professional jest. To gęsty komiks, gęsty od pomysłów, gęsty w rysunkach. Grafika Turka łatwa w odbiorze nie jest. Wybrał on konkretną konwencje, w której rysuje swoje komiksy i w ramach niej próbuje przeskoczyć swoje ograniczenia, co do tej pory wychodziło mu przyznać trzeba uczciwie z różnym skutkiem. Tutaj grubo ciosana kreska Turka jest jak właściwy człowiek na właściwym miejscu. Marek złapał pewien klimat niepokoju, którym fantastycznie operuje przez całą albumową „wycieczkę”.

Jest tylko jedna rzecz, która drażni w podobny sposób jak w innych jego komiksach. Mianowicie Turek tak mocno skupia się na przejściach pomiędzy kolejnymi scenami, że przestaje zwracać uwagę na album jako taki. W efekcie możemy Bajabongo czytać fragmentarycznie, nie ma to żadnego wpływu na odbiór całości. Jasne, to duży fun, ale ja jednak jestem „fabułożercą” i zabawy konwencją to dla mnie mało...

No dobra, Thomas Ott.
Zdecydowanie to najlepsza z Ottowych „skrobanek”. Numer to komiksowa rewelacja letniego sezonu, do której za żadne skarby nie chce wracać... Bo ta historia jest przerażająca w najmocniejszy z możliwych sposobów, przynajmniej dla mnie. Ja wierze we wszelkie możliwe „dżudżu” czary, wróżby, przepowiadanie przyszłości, wróżenie z wnętrzności czegoś co zjadło coś innego... takie tam zabobony, nie mieszczące się w szerokiej optyce religii katolickiej. To jest po prostu bardzo nęcące. Wiara w to, że wszystko jest ustalone, z góry wiadome i przy pewnej dozie wysiłku można zajrzeć za kotarę i poznać przyszłość. Opowieść Otta o szczęściu i przeznaczeniu pokazuje fatum od innej strony. Jeżeli uwierzymy, że świat, nasze życie toczy się ustalonym wcześniej torem, to jesteśmy o krok od postawienia pytania: A co będzie jeśli ten ktoś, ten „ustalacz” zmieni nagle zdanie? Nie oglądając się na nic i nikogo?
Odpowiedź znajdziemy w komiksie Otta.

Na koniec mrocznie nie będzie. Hieronymus B. Niema zabawa autora zza Odry i Nysy. Przeuroczy zestaw ciepłych opowiastek o życiu i problemach drobnego urzędnika. Niby nic wielkiego, a jakoś cieszy mnie ten komiks bardzo. Świat wali się głównemu bohaterowi na głowę, a on dalej marzy, śni i cieszy się życiem. Ładniutkie.
Za oceanem ktoś napisał, że ten album to połączenie Owly i Zamku Kafki. Nie wiem skąd ludziom biorą się tego typu porównania , cóż głupców nie sieją. Komiks Ulfa K. ma tyle wspólnego z prozą Kafki co ja ze sportem wyczynowym. Jakimkolwiek, poza brydżem i szachami.
Jedna, jedyna rzecz która mi w tym albumie nie pasuje to sam tytuł- imię bohatera. Nie rozumiem co ma on wspólnego z H. Boschem? Równie dobrze bohater mógłby nosić dumne nazwisko Helmuth Kohl, wiele dla odbioru tych historii złego by się nie stało...

Konkurs! Konkurs! Konkurs!

I już miałem się się zamknąć, ale spostrzegłem coś miłego. Liczba odwiedzin na blogu zbliża się do okrągłych 10 tyś. W związku z tym mały konkurs z zacnymi nagrodami.

Do wygrania wybrane (dwa) albumy z pośród tych, o których pisałem, nie pisałem lub napiszę w temacie nagród Eisnera.

Lub

Paczuskza z czterema (słownie czterema) albumami z hameryki, które wydają mi się ciekawe.
Żaden krap, same fajne sprawy.

Zadanie:
Proszę podać tytuł komiksu (a konkretnie: tytuł serii komiksowej), jednego z naj naj, miszczosko-miszczoskich komiksów niezależnych z USA, którego tytuł wykorzystali muzycy z kultowej do dzisiaj w niektórych kręgach kapeli jako nazwę nowego bendu. Nazwy kapeli nie podaję bo konkurs sam się rozwiąże, ale kilka podpowiedzi:

- ten kultowy zespół ma na koncie kawałek z nazwiskiem aktora w tytule;
- do inspiracji muzyką kultowego bendu przyznają się min goście z Interpolu;
- o konkursowym komiksie/serii nie ma nic (słownie nic) w polskim internecie;
- nikt tego komiksu/serii nie ma w wydawniczych planach w Polsce;
- w sieci można znaleźć przewodnik po tym komiksie/serii - czyli jak to cholerstwo czytać!

A ja od prawie trzech lat próbuje to przeczytać grzęznąc co chwila po kilku kilkunastu stronach...
Zatem
Powodzenia komiksy czekają

Za szybko spisane

2008-07-05T16:21:00.000+02:00

Minął czerwiec czyli połowa roku, a tu już komiksowe rozczarowanie roku.

Czytając tom drugi Na szybko spisane myślałem, że to nie może być prawda, to nie może być robota autora komiksu roku! Przez moment pomyślałem, że być może Śledziu „korzystał z bratniej pomocy” jakiegoś scenarzysty łamagi, jakiegoś Łukasza Bułki z Nowego Dźwiernika, który „sprawdza się w komiksie”, bo matko boska częstochowska, jak to możliwe aby dwie części jednej całości, stworzone jedną ręką, jednego autora były tak przerażająco różne i tak wściekle nierówne?

O projekcie Śledzia nie miałem okazji napisać czegoś więcej do tej pory ot, jakoś tak wyszło.

Pierwszy tom tej trylogii to nie tylko olbrzymie zaskoczenie, to kopniak w jądra chirurga przeprowadzającego operacji mózgu czytelnika komiksu. Bo Śledziu wprowadził zupełnie nową jakość w zatęchły polski światek komiksowy.

NSS deklasuje absolutnie każdy komiksowy twór ostatnich lat( w tym oczywiście twory moje własne). To, co uważam za największe śledziowe osiągnięcie to narracja, jej język i sposób w jaki jest prowadzona (czy raczej była patrząc na tom drugi).

Po pierwsze mamy tutaj do czynienia z offową narracją, na której polec najłatwiej, łatwo znudzić czytelnika bezbarwnością, brakiem osobistego sznytu, jednostajnością. Śledziowi udaje się przeskoczyć te pułapki. Narracja w NSS ma swój specyficzny rytm, który nie pozwala czytelnikowi biec od kadru do kadru, od strony do strony. Śledziński łapie czytelnika za uzdę i opowiada, sterując jego emocjami na każdej stronie. Udało mu się sprawić, że tę historię nie tylko poznajemy ale możemy ją rzeczywiście przeżyć. Ta opowieść fenomenalnie balansuje pomiędzy smutkiem, a żartem, melancholią, a zwykłą radością.

Po drugie śledziowy bohater, snując wspomnienia ze swojego dzieciństwa z dystansu iluś tam lat, pokazuje jak zmieniał się on, jak zmieniał się świat w którym żył. To absolutne mistrzostwo, przywodzące na myśl Cudowne Lata i wspomnienia Kevina Arnolda.

I szkoda.

Wielka szkoda.

Wielka szkoda, że niewiele z tego ostało się w części drugiej.

NSS 1990-2000 rozpoczyna się obiecująco, w tym samym stylu i klimacie co część pierwsza.

Śledziu trzyma się wypracowanego wcześniej rytmu, opisując świat, który od 89 roku staje się „jakiś bardziej kolorowy”. Tej pary autorowi starczyło na pierwszych sześć stron, po których wszystko trafia szlag. Ginie gdzieś rytm części pierwszej, język jakim autor opowiada jest drażniąco sztuczny. Do tego Śledziu nie może się zdecydować w jaki sposób opowiadać tę historię, czy przyjąć nadal pozycje starszego/dorosłego "Ja" głównego bohatera, który stwierdza „dorosłym” głosem, że jego młodszy brat (...) „nie podzielał jego wrażenia, twierdził że....”(...), czy też trzymać się wersji jedenastolatka, infantylizując język narratora (...) „teraz nie można się było dostać nawet do piaskownicy bo się zapadało po kostki w ziemi”(..). Czepiam się? Pewnie można by było tak powiedzieć gdyby nie drobny fakt, że obie formy występują na jednej stronie (sic!) wybijając czytelnika z rytmu. I tak niestety jest już do końca albumu.

Zdziwiłem się troszkę, że autor okres dorastania, nastoletnich lat i początków dorosłości zbija w tej samej objętości co okres dzieciństwa. Cóż ufałem Śledziowi i tutaj też się na tym zaufaniu przejechałem. Autor poleciał szybko do przodu jak by go gonili, zaczyna milutko i spokojnie od opowieści o pierwszym „drapaniu w pindola” po czym leci z góry na złamanie karku i bach! Jesteśmy na studiach. Przez to wariackie tempo ginie gdzieś po drodze to, co przed chwilą chwaliłem w NSS 1908-1990. Bohater śledziowy stanął w miejscu, przestał się zmieniać, rozwijać. W scenie pierwszego seksu miałem dziwne wrażenie, że to jakaś wstrętna pedofilia, bo to przecież ten sam jedenastolatek z pierwszych pięciu stron, który przed chwilą cieszył się z kupionego w kiosku batona!

Bohater NSS to mój rówieśnik, ale żyjący w innym nie do końca znanym mi świecie. I to mnie cholernie kręci, takie porównanie moich i Śledzia wspomnień z tego czasu. Pierwszy komputer to dla mnie lata liceum, wcześniej atarynki czy amigi to była jakaś tam sfera marzeń, mająca mało wspólnego z rzeczywistością i na ten wątek bardzo liczyłem w tomie drugim. I znowu Śledziu mnie zawiódł. Ok, rozumiem że opowieść o amigowej demoscenie to jakiś ważny dla autora wątek, ale czy wart aż dziesięciu stron komiksu? Do tego dziesięciu morderczo nudnych stron...

Śledziński w Na szybko spisane 1980 - 1990 postawił sobie poprzeczkę bardzo wysoko.

I nie dał rady.

Nagrody Eisnera cz. III - mały brzydki komiks i jego piękny pusty brat

2008-06-29T23:17:00.001+02:00

Dzisiaj dwie kategorie:

Best Publication for Teens

Best Reality-Based Work

I dwa komiksy:

Laika - Nicka Abadzisa

White Rapids - Pascala Blanchet

Przy okazji dyskusji o Na szybko spisane Śledzia dotarło do mnie, że wspomnienia to śliska sprawa… Do niedawna wydawało mi się, że to co pamiętam ze swojego dzieciństwa to rzeczy oczywiste i w dużym stopniu wspólne, tak pokoleniowo wspólne. Tylko to pokolenie jest dość szczególne, a widać to świetnie na przykładzie Łajki. Kiedy w 86 roku trafiłem do osiedlowej podstawówki jedną z pierwszych rzeczy, których kazano mi się wyuczyć na pamięci był durny wierszyk o bohaterskim psie w kosmosie. I teraz jajo, kiedy spytałem Agnieszkę o Łajkę i o wierszyk i w ogóle, okazało się że oczywiście zna historie (mniej więcej) psa w kosmosie. Ale wierszyki? Nauka w szkole? No właśnie, a dzielą nas tylko dwa lata różnicy. Dla mnie historia tego psa ma tez pewien sentymentalny wydźwięk, od znaczków z Łajką w Sputniku II zaczęła się moja kolekcja znaczków- pamięta ktoś w ogóle, że dziesięciolatkowie kiedyś nie mieli konsol, komputerów, netu? (tak wiem, że brzmi to jak dąsy starego pierdoły)

Nick Abadzis podszedł do tej historii bardzo rzetelnie, w kwestii faktów trzyma się zapisów archiwalnych, trochę nudzi i jest językowo sztywny, momentami infantylny, ale należy pamiętać że ten komiks adresowany jest do młodszych nastolatków. Łajka, a dokładnie Kudriawka (Kędziorek) była bezdomnym kundlem wystrzelonym na orbitę okołoziemską 3 listopada 1957 roku na pokładzie Sputnika II. Oficjalnym celem tej „naukowej’ operacji było zdobycie informacji potrzebnych do wysłania na orbitę człowieka. Wartość naukowa tej akcji była żadna, jak przyznali po latach Rosjanie. Propaganda radziecka podawała, że łajka została uśpiona po 10 dniach lotu. Prawda oczywiście była inna, psisko zdychało w męczarniach przez kilka godzin, w pierwszej fazie lotu. I to wszystko w tym komiksie jest. Bezsens, propaganda, okrucieństwo i bezwzględność radzieckiego państwa totalnego.

Tam, gdzie Abadzis fabularyzuje czyt. zmyśla wypada gorzej. Opowieści o przygodach Łajki na ulicach Moskwy to najsłabszy fabularnie moment komiksu, ckliwy i cukierkowy. Należy jak mówiłem pamiętać o tym do kogo jest ten komiks adresowany. Bo ta ckliwość i cukierkowość maja swój cel. Autor Łajki opowiada przecież o tym czym był ZSRR i opowiada o tym młodszemu czytelnikowi młodemu, dla którego śmierć i cierpienie milionów ludzi będzie, zgodnie ze słowami Stalina, jedynie statystyką. A historia drobnej psiny, która umiera w cierpieniach tysiące kilometrów nad ziemią na życzenie wodza, będzie dramatem i to z gatunku tych wielkich.

To, do czego przyczepić się można i moim zdaniem trzeba, to forma graficzna tego albumu. Fakt, iż Abadzis celuje w czytelnika małoletniego nie usprawiedliwia ordynarnej i obiektywnej brzydoty jego rysunków. Przerażająco brzydki ten komiks jest, takie połączenie czystej linii z nieudolnym realizmem. Makabra.

Rzutem na taśmę przechodzimy do White Rapids, konkurenta Łajki w kategorii Reality-Based Work. Ten album to klasyczna druga strona medalu. Historia o mieście White Rapids powołanym do życia w 1928 do obsługi elektrowni wodnej i to… tyle. Opowieści tam praktycznie żadnej nie ma, ani to zabawne ani smutne ani tak naprawdę ciekawe.

Zresztą Blanchet moim zdaniem miał problem z tą historią, jak tu złożyć album 150 stronnicowy z fabuły która zmieścić można na stronach 15? Pascal Blanche poszedł na łatwiznę, zrezygnował z klasycznego podziału strony na kadry i cóż… strzelał jeden lub dwa kadry na całą stronę i uciułał te 156 strony.

Moje kręcenie nosem pewnie byłyby większe gdyby nie to że grafika autora White Rapids jest absolutnie fantastyczna. To mix Art Deco i prasowej ilustracji lat pięćdziesiątych, coś niesamowitego.

Jednym słowem White Rapids, komiks Pascala Blancheta odpada absolutnie, natomiast White Rapids, fabularyzowany art book Pascala Blancheta to rzecz zdecydowanie warta polecenia.

Ani Łajka ani tym bardziej White Rapids nie są drugim Louisem Rielem, a innych komiksów w tej kategorii nie czytałem, zatem zamykam się i niczego w kwestii nagrody Eisnera nie obstawiam.

Powyższa notkę sponsoruje Łukasz B z motywu drogi.

Nagrody Eisnera cz. II - ptaki, nazisci i romantyczni norwedzy

2008-06-23T21:12:00.000+02:00

Jason nie jest mistrzem komiksu.

W rozumieniu egmontowskiej super duper serii.

Generalnie, jakby się zastanowić, Jason nie jest mistrzem w rozumieniu mojego prywatnego the best of.

To autor z pobocza.

Ba! Z pobocza niezależności, czyli dla polskiego czytelnika Jason to autor upadły, czyż nie można upaść niżej niż w niszę w niszy?

Gdyby tak chciał rysować upadłe anioły z promieniami z dupy...

Dobra.

Pomijając pseudo ironiczne pieprzenie, Jason, a konkretnie John Arne Sæterøy to jeden z najbardziej konsekwentnych, odpornych na mody, cholernie charakterystycznych twórców komiksu. Jason na tle niezależnej sceny komiksowej świeci się jak przysłowiowe psu jajca.

I ta konsekwencja i ta charakterystyczność to te elementy, które mogą skutecznie od jego komiksów odstraszyć. Albumy Jasona zaludniły człekokształtne ptaki i inne antropomorfy, te same postaci na pierwszy rzut oka zabawne, rysowane z cartoonowym zacięciem występują w fabułach totalnie różnych, dowcipnych, poważnych, melancholijnych i cholernie śmiesznych. Można poczuć się lekko skonfundowanym.

Ta konfuzja wzrasta w momencie, w którym po raz kolejny komiks tego Norwega zaskakuje publikę w USA w wystarczającym stopniu żeby zgarnąć nominację do Eisnera.

I Killed Adolf Hitler.

Mocny tytuł.

A historia jeszcze mocniejsza. Jason opowiada o świecie, w którym zabójstwo na zlecenie jest najnormalniejszą z usług. W tym świecie równie łatwo zamówić strzał w potylice dla byłej dziewczyny, co pizze na grubym cieście z czterem dodatkami. I cóż, nasze ptakostwory jedzą, spacerują rozmawiają ze sobą, kochają się, a w przerwach strzelają do siebie. Rozkoszny cartoonowy świat prawda? W każdym razie główny bohater, jeden z usługodawców – morderców dostaje dziwne zlecenie – cofnąć się w czasie i zastrzelić Hitlera, aby świat stał się lepszy, a ludzie żyli dostatniej. Spoilerując odrobinę, podróż w czasie się udaje, Hitler nie umiera, przenosi się w przyszłość, ginie co prawda, ale w tłumie przechodniów. W każdym razie Adolf znika z kart historii, ale świat wcale lepszym się nie staje…

Jason sobie moralizuje, nie jest to może zbyt wyszukane moralizatorstwo ale zupełnie złe też nie jest. Na Eisnera to chyba za mało. Ale to nie wszystko, bo Jason wykonuje podwójne fabularne salto i z komiksowego naprawiacza świata zmienia się w romantyka opisującego miłość, która potrafi zmienić wszystko.

I to fajne jest.

I wzrusza.

I dobrze się czyta.

A czy Eisnera dostanie?

Zobaczymy

Nagrody Eisnera cz. I

2008-05-25T11:43:00.001+02:00

O tego rocznych nominacjach do nagród Eisnera można poczytać i na motywie drogi i na paru innych komiksowych blogach vel serwisach.

Z informacjami o samych komiksach to już gorzej.

Zatem w ramach kontroli regularności blogowania postanowiłem dorzucić swoje trzy grosze o tym co ciekawego w tegorocznych nominacjach.

Nie o wszystkim oczywiście będzie, nie o każdej kategorii i każdym komiksie bo ani nie mam absolutnie wszystkiego co nominacje dostało, ani też nie o wszystkim warto strzępić jęzora.

To o czym spróbuje napisać to oczywiście najciekawsze moim subiektywnym zdaniem komiksy z poszczególnych kategorii.

Co ciekawe na blogu o kilku nominowanych komiksach już pisałem i tak:

Nightly News – nominacja w kategorii Best Limited Series

Scalped - nominacja w kategorii Best New Series

Exit Wounds - nominacja w kategorii Best Graphic Album—New

Zaczynamy:

I Shall Destroy All the Civilized Planets! - Best Archival Collection/Project—Comic Books,

Whatever Happened to Fletcher Hanks? – Best Short Story

Obie kategorie razem bo to w końcu o jeden album chodzi.

W dodatku o album, który polecają zgodnym chórem Kurt Vonnegut i Robert Crumb.

Jest taki komiks Setha, It’s a good life if you don’t weaken, znany zresztą, uwielbiany przeze mnie zresztą, w którym autor poszukując prac genialnego, zapomnianego rysownika trafia na ślad jego osoby i cóż ... nie ma o czym gadać to trzeba przeczytać. W każdym razie, historia Setha jest poetycko zmyślona, ot takie piękne kłamstwo, tymczasem Paul Karasik cztery lata po premierze It’s a good life redaguje album z odkopanym bóg wie gdzie materiałem zapomnianego komiksiarza Fletchera Hanksa. Mało tego, zamiast wstępu czy posłowia album I Shall Destroy All the Civilized Planets! Kończy się krótką historią Karasika opowiadającą o spotkaniu z żyjącym krewnym Fletchera. Identycznie jak zakończenie It’s a good life tyle, że absolutnie prawdziwe... O ile Seth poszukiwał i odnalazł przegranego geniusza, artystę który zrezygnował, porzucił rysowanie i zwyczajnie się poddał, o tyle Karasik poszukiwał króla kiczu, cesarza złego smaku, komiksowego Eda Wooda.

Szukał i znalazł ślad po człowieku bez małą potworze, rujnującego życie swoje i swoich bliskich w dodatku buca i alkoholika.

Samo życie.

Komiksy Hanksa są co tu dużo mówić koszmarne, tak w treści jak i formie. Na pierwszy rzut oka to zestaw durnych i kiczowatych historyjek o jakimś tam superhirole i jego wrogach. Stardust The Super-Wizard, Fantomah (sic!) Mystery Woman of the Jungle walczą ze złem, słowem klasyka gatunku z pozoru przynajmniej. Na rzut oka drugi... niewiele się zmienia tak naprawdę. Syfiasty rysunek, debilne fabuły i kretyński dialog pozostają tyle tylko, że gdy przyjrzymy się tym komiksom bliżej, spojrzymy na datę powstania 1939-1941, komiksy Hanksa przestają pasować do konwencji superhiroł z tzw. golden age, gdzie heros jest „sędzią sprawiedliwym który za dobre nagradza a za złe karze”. Bohaterowie tych komiksów po pierwsze ze złem nie walczą jak przystało na harcerzy w rajtuzach, po drugie jedynie karzą i to nie oddaniem w ręce sprawiedliwości, ale w niesłychanie brutalny sposób torturują swoich przeciwników. To, czym większość komiksiarzy zachwyca się od czasów Strażników w komiksach istniało od lat trzydziestych tyle, że forma tego czegoś pozostawia wiele do życzenia. Jest coś jeszcze w fabułach Hanksa co zastanawia, a mianowicie w każdej z jego fabuł coś dziwnego dzieje się z rzeczywistością świata przedstawionego. Tym światem rządzi rozpad, brak pewności co jest rzeczywiste co nie... Być może wybiegam za daleko, ale komiksy Fletchera Hanksa jak nic kojarzą mi się z prozą Philipa K. Dicka.

Mało tego w końcu PKD miał sporą kolekcję pisemek i komiksów z okresu w którym pisał i rysował Hanks, ciekawe czy znajdowały się pośród nich te, w których publikował autor I Shall Destroy All the Civilized Planets?

Krótka historia Karasika podsumowująca i w pewien sposób komentująca ten album to absolutnie oscarowa czy raczej esinerowa historia. Karasik odnajduje syna Hanksa, pilota, bohatera. Dowiaduje się kim był jego ojciec, a był zwykłą świnią maltretującą fizycznie i psychicznie swoich synów i ich matkę. Flatcher Hanks był pijakiem i brutalem, dla jego syna nie ma absolutnie znaczenia co „komiksowego” ojciec pozostawił po sobie, ważne jakim był człowiekiem ot, prosty moralitet się z tego zrobił.

Best American Comics 2007 - Best Anthology

Jakiś czas temu tutaj na blogu niejaki mykupyku na moje hasło że dość mam już mody na autobiografie nakrzyczał na mnie, że bzdura, że to pitolenie, że niczego takiego jak moda takowa to nie ma.

Best American Comics 2007 to antologia pod redakcją Chrisa Ware, które osią, motywem przewodnim jest właśnie introspekcja autora, mało tego autor Jimmiego Corrigana we wstępie sugeruje że już w 2006 r widać pierwsze symptomy mody czy trendu. I co Pan na to Panie Myku?

Wracając do antologii, jakoś wiele sobie nie obiecywałem po tym wydawnictwie mając świeżo w pamięci Best American Comics 2006, pod redakcją Harveya Peakara, to taki wybór odgrzewanych kotletów był bez ładu i składu, przeznaczonych dla czytelnika nie-komiksowego. Antologia Ware’a dzięki bogu taka nie jest.

Po pierwsze jak już wspomniałem mamy tutaj motyw przewodni, komiks autobiograficzny, po drugie Ware jako redaktor nie tylko zajął się graficzną oprawą całego wydawnictwa ale przede wszystkim po prostu doborem prac. Oczywista oczywistość niby. Tyle tylko, że w tej antologii podobnie jak McSweeney's Issue 13 (moim zdaniem najlepszy zbiór i prezentacja amerykańskiego komiksu niezależnego) czuć „ducha” Chrisa Ware’a. Wiem że być może to zabrzmieć dziwnie ale komiksu tutaj zebrane wpisują się w pewien kanon graficznej i tematycznej estetyki. Czytając je ma się przedziwne wrażenie, że mamy tutaj do czynienia z prezentacją komiksów jednego autora. A przecież Ware jest tutaj „jedynie” redaktorem...

Wspaniały album dla tych którzy w komiksie niezależnym brylują i go znają, ot okazja do spojrzenia na znane skądinąd utwory z innej perspektywy, jak również dla „niezależnych laików”.

Dziecinada

2008-05-20T22:33:00.000+02:00

Ot i stało się.

Fan maila dostałem.

Konwerski, powinieneś zmienić nazwę swojego bloga na "Komiksy, które chciałeś przeczytać, tylko o tym nie wiedziałeś". Po Twoim tekście kupiłem sobie "Nightly News" i wyklepało mnie po mordzie. Świetna robota!
KLC

I masz babo placek dla znajomych staje się opiniotwórczy.
Tfu... tfu

Wracając do tematu, w którym Kolec objawi się jeszcze, dzisiaj o dziecinadzie będzie.
Czyli o tym co duzi chłopcy czytają pod kołdrą kiedy nikt nie patrzy.
Porzućmy wielkie tematy, wielkie komiksy dla prostej i pięknej komiksowej rozrywki, ot takiej ku pokrzepieniu serc i zwalczaniu zaparć.
Bo kto nie lubi historii w których klasyczny łamaga podrywa miss szkoły, ratując świat przed niechybną zagładą z kosmosu, opowieści w których prawdziwi mężczyźni noszą rajtuzy, strzelając od czasu do czasu promieniem z dupy...

Ja tam lubię.
A nie lubię gdy się rozczarowywowuję...

Brian Keller Vaughan to autor którego komiksu kupuje bez wahania czy namysłu. Niezależnie czy chodzi o kolejny tom X-men, Y the last man, czy Exmachinę, bo obok Bendisa (nomen omen też Briana i też z Clevelend) Vaughan jest gwarancją fenomenalnej frajdy z czytania komiksów.
A raczej był.

Bo The Escapist to druga już większa wpadka tego autora. Po Lwach z Bagdadu, w których patos chlupał w butach a czytelnik po lekturze ryczał do poduchy jak na premierowym pokazie kolejnej disneyowskiej animacji. The Escapist to taki komiks, na który bardzo długo czekałem dorabiając sobie bóg wie co do tego projektu a wszystko przez Kolca i jego tekst o The Amazing Adventures of Kavalier & Clay . Komiks Vaughana to swego rodzaju spin-off do książki i co tu dużo mówić o ile powieść Chabona to świetne czytadło o tyle Uciekinier to sztampowa fabułka dla większych dzieci. Jeżeli istnieje jakiś wzorzec dydaktycznej fabuły dla młodzieży do lat piętnastu przechowywany w Sèvres, to Vaghan z pewnością do niego dotarł, wypożyczył i wg niego sklecił fabułę Uciekiniera. To komiks autotematyczny o pisaniu, rysowaniu i wydawaniu obrazkowych historii, gdzie złym enemisem jest wielka korporacja, z którą pogrywa grupka dzieciaków.

Strasznie naiwne, strasznie nudne i zupełnie nie rozrywkowe.

W streszczanie fabuły wikłać się nie będę bo i kopać leżącego (scenarzysty) nie zamierzam.
Jedyne co warte uwagi w tym albumie to wstęp Chabona i zestaw fantastycznych okładek „oryginalnego” Uciekiniera.
Całą reszta jest niestety dziecinadą.
Szkoda.

Teraz będzie poważniej ale dalej rozrywkowo.
Noir to gatunek, w którym wszystko już było, mimo to nie wiedzieć czemu ten gatunek ciągle kręci i wciąga tak autorów jak i czytelników. A przecież to wciąż ten sam zestaw elementów, wrzucany w różne konwencje i światy przedstawione. Do niedawna wydawało mi się że w tym temacie nic mnie już nie zaskoczy, nic nie zdziwi, nic nie wciągnie świeżością, bo przecież czytałem i widziałem już wszystko.
I cóż, okazuje się że mało w życiu widziałem mało w życiu czytałem bo na to co pokazali Jason Aaron i R.M. Guera w Scalped absolutnie przygotowany nie byłem.

Z dystansu ta seria niczym ma tle innych czarnych kryminałów się nie wyróżnia, niczym poza miejscem akcji. Zamiast brudnego zepsutego miasta trafiamy do brudnego biednego i zepsutego do cna rezerwatu Indian Lakota.

Z bliska ta seria to zupełne novum w komiksowym kryminale, nie tylko ze względu na zmianę miejsca akcji. Aaron postawił na cholernie mocny i cholernie brutalny realizm. Bohaterowie Scalped nie tylko nie są papierowi, nie grają tutaj określonych konwencją ról, ale przede wszystkim ich twórca nie pozwala im wpaść w koleiny wyznaczone jakimiś imperatywami zła i dobra, moralności i ustalonych wartości. Tutaj nie ma dobrych złych i brzydkich, są za to ludzie kierowani prawdziwymi instynktami, dla których nie można zastosować zerojedynkowego systemu miary. Aaron opisuje życie w rezerwacie bez grama lukru i słodkich politycznie poprawnych pierdół, czym odrobinę naraził się tzw native americans. Kiedy czytałem kolejne dwa TPB w tej serii miałem wrażenie że mam do czynienia z komiksowym miksem Sopranos i Deadwood , miksem tworzącym zupełnie nową komiksową jakość.
Musze przyznać, że mi osobiście seria Aarona i Guery absolutnie zmiażdżyła cyce.

Błędy

2008-05-04T16:21:00.000+02:00

Po lekturze Piekło, Niebo statystyczny, uśredniony i przez to nieistniejący polski fan komiksu otworzy szczękę ze zdziwienia, nałapie kilka much i stwierdzi: „Wow ciekawe nowe tegom się nie spodziewał!”.

Inny uśredniony, statystycznie niemożliwy do zaakceptowania w realu, czytelnik rozdziawi gębę, złapie weń komara i stwierdzi „Fabuły właściwie żadnej. Nudno, smętnie, nijako... czekam na drugi odcinek”

Jeszcze inny typ fana, co to widział wszystko, czytał wszystko i kupuje na amazonie, stwierdzi z grymasem koślawym, że to przecież nic nowego i że on to już zna...

I jak to z uśrednieniami bywa są one kompletnie sztuczne, wymyślone i nie występujące w naturze, np. w naturze forum komiksowego jednego czy drugiego, a jednocześnie są one wbrew logice formalnej absolutnie prawdziwe.

Piekło, Niebo to komiks o tym co się dzieje kiedy nic się nie wydarza, nic nie zmienia choć bardzo tego dziania się i tej zmiany pragniemy. I tyle. Tutaj nikt się nie mocuje ze złym co wszechświat chce zniewolić, nikt w tej historii nie dojrzewa w spazmach erotyczno- mistyczno- religijnych jak w Blankets . Bellstorf zamknął na kilkudziesięciu stronach wycinek jakiegoś świata i jakiegoś życia w tym świecie, pokazując je takim jakie ono jest czyli całkowicie, najzwyczajniej zwykłe.

I nie jest to nowy pomysł, choć dla polskiego czytelnika to pierońskie novum jest.
I jest to momentami słabe.
I nie jest to oryginalne.
Czyli statystyczny czytelnik komiksu w Polsce, chociaż nie istnieje to zawsze ma racje.

To, co najlepsze w komiksie Bellstorf to, to co nie oryginalne i wtórne. Chociaż trudno mówić o oryginalności w kreowaniu tego typu fabuł, bo sposób opowiadania w ten nijaki i nudny sposób jest do tego celu najlepszy. Oryginalny nie jest i być nie może, co pokazują komiksy o których będzie mowa za chwilę. Jeżeli stawiasz sobie za cel opowiadanie o czymś co jest prawdziwe, wszystkim znane nie możesz koloryzować udziwniać i ulepszać tego co zwykłe nudne i z pozoru niewarte wspomnienia. Christoph główny bohater tego komiksu czeka, bóg wie na co, nie wie za bardzo kim jest, co robi, co mówi myśli i czuje. I to jest fantastyczne, Bellstorf idzie tym samym tropem co Adrian Tomine i Yoshihiro Tatsumi, ale nie uprzedzajmy faktów.

Jeżeli jest tak pięknie to czemu jest tak źle ? Czyli co u Bellstorfa jest słabe? Przede wszystkim narracja. Nie wiem na ile ta fabuła nasiąknięta jest motywami autobiograficznymi, ale jeżeli jest to tym gorzej dla autora, bo zdaje się on kompletnie nie czuć tego co pisze. Jest narracyjnie jednostajny, w żaden sposób czytelnika nie prowadzi przez tą historie. Nie mówi co jest ważne, a co nie, nie akcentuje, nie stopniuje elementów tej fabuły, poza zakończeniem zdecydowanie odstającym od reszty. Do tego dochodzi grafika i narracja obrazem. Bellstorf przesadził w stylizacji. Tak się skupił na smutnym wyziewie z oblicza głównego bohatera, że zamiast dać mu duszę przyprawia mu gębę ziemniaczanego kuriozum. Zbyt ostro powiedziane? Powiem tak ja też kiedyś miałem 15 lat i w trakcie mojego nastoletniego Sturm und Drang miałem kwaśną i nieprzyjemną gębę często i gęsto, ale nie przypominałem zgniłego kartofla przez 24 godziny na dobę. Bellstorf po prostu przesadził – zdarza się.
Nawet najlepszym.

A jeśli o nich mowa to...

Adrian Tomine do niedawna absolutny mistrz krótkiej formy, w której więcej jest treści i emocji niż w niektórych powieściach graficznych. Mistrz do niedawna, bo od paru dni Tomine wskoczył w moim osobistym rankingu na inny level, ot po prostu przeczytałem Shortcomings jego debiut w dłuższej formie. Zdarzyło mi się o tym autorze pisać, ale nie zlinkuje bo się wstydzę, mało ważny, mało fajny, mało ciekawy tekst o Summer Blonde
w sieci gdzieś wisi. W każdym razie Tomine i jego Błędy.

Rzadko zdarza mi się czytać twór, którego główny bohater jest tak antypatyczny tak fatalnie koślawy i durny, że od pierwszych kilku stron marze o tym aby spotkało go za chwilę wszystko co najgorsze.

Rzadko zdarza mi się czytać twór, którego główny bohater jest tak kompleksowo stworzony tak mocno nakreślony, że wzbudza tak silne emocje u czytelnika.

Shortcomings to komiks o błędach, bardzo specyficznych. Błędach w rozumieniu i postrzeganiu siebie samego, błędach czy niedostatkach w komunikacji z drugim człowiekiem, które skazują nas na cholernie smutną bo zasłużoną samotność. A fabuła jest prosta i nieskomplikowana. Ben jest azjatą, japończykiem z pochodzenia. Ben ma dziewczynę – Miko. Ben ma kompleksy o podłożu rasistowskim, marzy mu się romans lub co najmniej miły seks z białą blondynką najlepiej nastoletnią pomponiarą. Ben jest strasznym bucem. Miko jest dziewczyną Bena, która wyjeżdża na stypendium do Nowego Jorku. Oboje żyją w absurdalnie toksycznym związku pełnym agresji i wyrzutu, to co ich łączy to strach przed odejściem, zmianą i nowym początkiem.

Od tej historii wieje na kilometr pretensjonalną bzdurą, wtorkowym wieczorem filmowym na TVN z cyklu prawdziwe historie. Bo pewnie w innych rękach ta historia taka właśnie by była.
Ale dzięki bogu nie jest. Tomine jest jak już powiedziałem mistrzem, mistrzem zamykania w kadry fragmentów rzeczywistości, świata, życia, uczuć i myśli, które pomijamy przechodząc przez nie bezwiednie i bez refleksyjnie. W Shortcomings te fragmenty składają się na dłuższą historię. Jej bohaterowie są pełni, jak to mówią z krwi i kości, tutaj żaden gest, słowo, zdarzenie nie dzieje się, nie pada przypadkowo. To autor specjalista w narracji obrazem, Tomine rysuje „płasko” kadry pozbawione są głębi, drugie planu, rysunek bardzo techniczny pozbawiony szaleństwa, całkowicie statyczny, tak jakby autor samym rysunkiem dawał nam do zrozumienie „tego się nie ogląda to się czyta”. Bo komiksy Tomine to doskonała symbioza trzech elementów, obrazu, tekstu i narracji. Język, dialog bardzo literacki daleki od skrótu, obraz oszczędny wręcz sterylny, a narracja szalona wręcz. Ot przykładowo, kluczowa dla opowieści scena rozstania na lotnisku, decydująca, determinująca wydarzenia i losy postaci, dzieje się gdzieś pomiędzy kadrami, nie widzimy jej nie mamy pojęcia co się wydarzyło, czy też czy wydarzyło się cokolwiek wartego uwagi, wraca w zakończeniu, opowiedziana bez emocji przez głównych bohaterów.

I tutaj w tym miejscu powinienem napisać o Yoshihiro Tatsumi, autorze komiksów obyczajowych, japończyku, który tego rodzaju fabuły, tego rodzaju rozwiązania narracyjne i sztuczki fabularne wprowadzał około 40 lat przed Adrianem Tomine. Mało tego dla Tomine jego komiksy to inspiracja i punkt wyjścia, niektórzy twierdzą nawet, że autor Shortcomings najzwyczajniej w świecie zżyna z Tatsumiego (pomijam już fakt, że to on jest redaktorem wydań zebranych komiksów japończyka w USA). Moim zdaniem, nie w tym rzecz. Tak Tomine jak Tatsumie i Bellstorf odnaleźli sposób na opowiadanie historii, które inspiruje dzień powszedni, a to że ich pomysły są podobne do siebie?
Cóż niezależnie czy żyjemy w Europie , stanach czy w Azji, ciągle pozostajemy myślącymi i czującymi podobnie... ludźmi.

A o Tatsumie wypada napisać coś więcej niż parę zdań w kontekście innych autorów- zatem poczekamy aż Kobiety wyjdą na światło dzienne .

Fak dad szit! - Stan

2008-04-10T21:51:00.000+02:00

Miało być o Gipim ale nie będzie.

Gruchnęła już w eter wieść, że spotkanie ze Stanem Sakaim w Krakowie będę miał przyjemność prowadzić no chyba, że się coś popieprzy.

Ze Stanem Sakaim bliższy kontakt już miałem.

To było któreś MFK ,stoimy z Mateuszem S. na półpiętrze ŁDK’u i robimy to co w Łodzi zawsze robić jest najprzyjemniej czyli palimy. Obok stoi Rafał Sz. i nie pali, a wdycha. (to chyba był Rafał Sz. jeśli nie to Rafale przepraszam).

Wtem! (tak komiksowo)

Po schodach biegnie zupełnie duży Tomasz K., a za nim zupełnie mały „jakiś typ”. Ten typ to nie kto inny a Stan.

Minęli nas brutalnie przerywając śmiechawe z czegoś tam lub kogoś tam ewentualnie z kogoś tam i czegoś tam.

I tyle.

Liczę, że w tym roku podobny kontakt nawiąże z Moebiusem...

Ale wracając do Stana.

Prowadzę spotkanie, a jestem leniwy.

Dlatego zapytuje: jakieś propozycję pytań do Stana?
Za pytania w stylu: „Czy twoja dusza jest równie żółta jak krew?” – dziękuje, sam na nie wpadnę.

Poza tym być może będę na POPLICIE w Krakowie.

Być może bo Gwiazdy, które miałyby wystąpić ze mną i o czymś tam rozmawiać, zagroziły bojkotem imprezy, jeżeli moja nieskromna osoba się tam pojawi...

Poczułem się wzruszony i doceniony.

fak dad szit ! Chicanos Czikita!

2008-03-31T15:47:00.000+02:00

Nie daje już nikomu szansy.

Nikomu w sensie żadnemu wydawcy.

Szansy w sensie „wydamy pierwszy tom serii ty kup a my zobaczymy czy wydamy resztę”.

Nie daje szansy, bo dość mam niedokończonych serii, jak spojrzę na półkę i widzę dwa koronne przykłady Lupusa i cholerną Kryształową Szpadę vel Diamentowy Kindżał vel Rapier z Ebonitu, czy jak to tam może się jeszcze nazywać to autentycznie trafia mnie szlag.

I pojawił się nowy wydawca Sutoris.

I nowe komiksy, na które miałem ochotę.

I nie kupiłem czekając na całość.
Teraz nabyłem i jestem więcej niż zadowolony.

Cztery tomy fenomenalnej jazdy kryminalnej z dużą dawką ironii, dowcipu i czysto rozrywkowego podejścia do komiksu. Czego chcieć więcej? Nic do łba mi nie przychodzi bo Chicanos to kawał świetnej komiksowej roboty.

Trillo i Risso nieźle się bawili pisząc/rysując tą serię, a ten klimat udziela się czytelnikowi. Spędziłem przyjemny weekend czytając o przygodach Alejandriny Jolandy Jalisco, brzydkiej, średnio rozgarniętej pani detektyw. Nie mam zamiaru tłuc w klawisz bez sensu opisując co autor chciał powiedzieć „prezentując niziny społeczne Wielkiego Jabłka” czy też o tym jak bardzo kreska Risso jest „cartoonowa”, bo od tego są inni…

Klimat tego komiksu jakoś dziwnie skojarzył mi się z serią Valerie Wilson Wesley „Tamara Hayle na tropie”, której dwa tomy wydała oficyna Noir sur Blanc. Tam też główną bohaterką jest kobieta, też detektyw, też „kolorowa”. Przy lekturze obydwu serii bawiłem się tak samo dobrze.

Konkludując: Chicanos wart jest mszy. Bo za niedużo dostaniemy całkiem sporo, a to nie zdarza się w komiksach często.

I jeszcze na koniec.

Chicanos to komiksowa rozrywka, taki komiks środka, masowy, coś jak xmeni tylko lepiej.

Jakoś tak się u nas porobiło, że to co mainstremowe, popularne, rozrywkowe słabo się sprzedaje i kasy z tego dla wydawcy raczej nie ma.

Tęgie głowy użytkowników Alei Komiksu nie raz i nie dwa dyskutowali o tej sprawie, nie raz i nie dwa pokazując że winnymi są kolejno: wydawcy, czytelnicy, polscy autorzy.

A ja mam wrażenie że chyba czuje o co w tym wszystkim chodzi…

Nie wiem a czuje, ot kobieca intuicja mi się wykształciła po lekturze Chicanos.

Komiksowe rzeczy masowe są produktami dla fanów tylko i wyłącznie bo jakby się nad tym zastanowić to przy obecnej ofercie kulturalno – rozrywkowej dlaczego przeciętny polak który ma ograniczony budżet ma decydować się na komiks rozrywkowy, oferujący chwile dobrej zabawy, kiedy ta rozrywkę dostać może w kinie, tivi, książce, grze, często lepiej i do tego być może taniej.

Z kolei komiksowa „górna półka” najczęściej opatrzona jest etykietką „musiszmieć” a jak musisz to prędzej czy później masz… Dlatego Batman zalega w księgarniach a Blankets czy Berlin wyprzedają się w miesiąc.

I biadolenie kolejnego forumowego trola niewiele tu zmieni.

Zabłąkane kule

2008-03-27T13:23:00.001+01:00

Podobno jeżeli czegoś nie ma w googlach to, to coś nie istnieje. W przypadku Stray Bullets Davida Laphama w „polskich” googlach faktycznie nic nie ma. Albo źle szukałem. Oferty sklepów komiksowych i empiku nie liczę. Aż dziw bierze że nazwisko autora wymienianego jednym tchem obok Bendisa i Brubakera nigdy jakoś w Polsce nie wypłynęło...

Najwyższy czas żeby coś się w końcu pojawiło.

Seria Laphama to rzecz zdecydowanie uwagi warta. Autor dwukrotnie zdobył Eisnera, jego komiksy znajdziecie w każdym zestawieniu „the best crime comics ever”, a jak nie znajdziecie to znaczy że zestawienie jest do bani. Ale przede wszystkim, Lapham stworzył zupełnie nowy „podgatunek” w kategorii kryminału noir. Stray Bullets operując klasycznymi gadżetami z pod znaku noir, wyprowadzają zbrodnie z ciemnych i brudnych ulic wielkiego miasta, na urocze, pełne słońca zieleni i rodzinnego klimatu przedmieścia.

W dodatku przenoszą nas w czasie do początku lat 70.

Otwierając pierwszy tom tej serii czytelnik ma wrażenie, że oto dostaje w łapy zestaw krótkich historii bez głównego bohatera, ot taka antologia króciaków jakich wiele w dodatku niezależna do bólu bo wydawcą komiksu jest sam autor...

Prawdziwa jazda i przyjemność w czytaniu zaczyna się wtedy gdy dostrzegać zaczynamy że wszystkie te krótkie opowiastki łączą się ze sobą w jedną całość, tworząc jeden, spójny i cholernie nieprzyjemny świat. Bo każda z nich zbudowana jest wedle zasady mówiącej, że prawdziwy happy end jest wtedy gdy giną wszyscy, a nie tylko pozytywni bohaterowie.

Co ciekawe Lapham nie zatrzymuje się tylko i wyłącznie na kryminale, idzie krok dalej. Wspólnym mianownikiem dla jego opowieści jest zło i przemoc jako takie, bardzo szeroko rozumiane. Jego bohaterowie od pierwszej strony, od pierwszego kadru są przegrani w jakiś sposób. Dosięga ich coś złego, czającego się za rogiem i niekoniecznie musi to być oprych z bronią gotową do strzału.

O historiach Laphama trudno pisać nie odnosząc się do konkretu, przykładu fabuły. To, co w nich najlepsze to pewien szczególny dla jego scenariuszy twist, igrający z oczekiwaniami czytelnika. Ot historia, dwóch gości stoi na rogu ulicy czekając na kogoś, ten ktoś się pojawia rozmawiają we trójkę po chwili jeden z nich wyciąga nóż i zabija dwóch pozostałych. Koniec historii? Nie u Laphama. Jakieś porachunki między przestępcami na ulicy, ktoś ginie, nic wielkiego. Ważne jest to kto całe zajście zobaczył - 10 letnia dziewczynka która przyjechała do kina zobaczyć po raz kolejny Gwiezdne Wojny. I to ona jest w tej historii najważniejsza.

To ją los capnął za kołnierz. To wyraźny przykład na to co dla autora jest najistotniejsze w opowiadaniu o zbrodni i przemocy. Nie są ważni sprawcy czy ofiary, dla niego liczy się efekt, wpływ, efekt jaki zbrodnia wywołuje.

Lapham jest niezłym rysownikiem, niezłym dla każdego wielbiciela realizmu, ale scenarzysta jest z niego dużo zdolniejszy (casus Bendisa się kłania). W Stray Bullets autor posłużył się dwoma fantastycznymi zabiegami narracyjnymi. Po pierwsze w całej serii przewija się postać Harrego, nie za bardzo wiadomo kim on jest, gangsterem? Handlarzem narkotyków? Póki co niewiadomo, bohaterowie spotykają jego „współpracowników”, rozmawiają o nim, ale jego samego nigdy nie spotykamy. Harry to symbol wszystkiego co złe, to jakieś cholerne fatum całej serii, ilekroć jego imię pojawi się chociażby w tle rozmowy, możemy być pewni, że już za chwile już za momencik stanie się coś bardzo, bardzo złego.

Po drugie Lapham rozrzucając swoje historie na przestrzenni kilku, kilkunastu lat, pozostawia wątki, bohaterów i ich los w pewnym niedopowiedzeniu. Pomiędzy opowieściami z tomu Innocence Of Nihilism a Somwhere Out West jest ponad rok różnicy ( rok w chronologii serii) to co wydarzyło się podczas tego czasu możemy zrekonstruować, opowiedzieć sobie sami czytając uważnie, wsłuchując się w głosy bohaterów. Dla mnie zabieg absolutnie fantastytczny.

Stray Bullets nie są skończoną, zamkniętą serią. Do tej pory ukazały się dwa tomy edycji tzw. „definitywnej” tom trzeci czeka na publikację, dla poznania świata Zabłąkanych kul tom pierwszy wystarczy w zupełności.

Być może ktoś z polskich wydawców wpadnie na pomysł sprowadzenia komiksów Laphama do Polski...

Kto wie.